Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vooral in den eersten tijd van zijn leven 1) komen deze zelfgenoegzame uitingen in zijn poëzie en proza voor. Telkens stelt hij zichzelf voor als een man, die ten allen tijde alleen gehandeld heeft naar recht, plicht en geweten 2). Posten, ambten, geld, voordeel voor zichzelf heeft hij menigmaal, niet zonder eenige hooghartigheid, versmaad, maar de roem was hem zoet, dat hij steeds voor waarheid, deugd, godsdienst, zedelijkheid, recht, onschuld in de bres was getreden :

Partyzucht trok te veld met wapens en standaarden De onnoozelheid, aan eed, aan God getrouw en Vorst,

Gekerkerd en bedreigd by 't blikkren van de zwaarden, Had toevlucht, schuts noch wyk. Zij vond die in mijn borst. 3)

In 1795 zegt hij van zichzelf:

'k Ben Bilderdijk. — Ge ontzet ? Nu kent ge heel mijn lot. Die naam is nergens vreemd, waar de eerbied woont Voor God. De snoodheid heeft dien zelf, door d' aardbol rondgedreven. En door haar brandmerk hem een eeuwige eer gegeven. Hem drage ik, fier daarop zoo veer' mij de Almacht leidt.

En hy beveelt nu alom aan deugd en menschlijkheid. 4)

In zijn beroemd Afscheid uit het jaar 1811 klinkt dezelfde toon ons tegen :

Wat heeft het levenslicht Dat balsem stort in 't hart dan welbetrachte plicht ?

Waar troost dan bij de plicht? Waar wellust of genoegen, Dan, op haar eedle baan voor haar alleen te zwoegen ? Wie schudt zyn plichten af, dan met zijn zelfgevoel?

Neen, wien de plicht bewaart, is voor Gods hemel koel!

Dank zij der dichtkunst, leefde Bilderdijk voor die plichten en droeg hij een vrij geweten mee, wat zon hem ooit bescheen 5). Nog in 1820 zegt hij, geen ander goed te kennen, dan vrede in 't gemoed bij trouw aan hart en plicht 6). En in 1829 zingt hij :

Geweten, Godstem in 't gemoed Wier inspraak alle leed vergoedt

1) Pierson, Gids Maart 1886 bl. 401 zegt: tot zijn 36e jaar, maar deze grens is te scherp getrokken.

2) Brieven II 81, uit het jaar 1805.

3) Verg. Gorter, t. a. p. 168. 4) Dichtw. XII 23. 5) Dichtw. IX 109, 110. 6) Dichtw. V 183.

Sluiten