Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

doen en denken wat zij doen en denken omdat zij denzelfden weg van nabootsen, reproduceeren en assimileeren afgelegd hebben als het kind" (2). Van af het tweede jaar, waar het kind er zoo'n hartelijk pleizier in vindt dat anderen hetzelfde doen wat het ook doet en met hem deelen, wat het bezit, begint een merkwaardige aanpassing van het ik aan de sociale verhoudingen. Dit is juist de leeftijd, waarop het speelgoed zijn weldadigen invloed uitoefent, doordat het het ik disciplineert en het door de in en door het spel ontwikkelde bezigheid met zijne omgeving verbindt. Al deze bezigheden, waaraan het in den kring der familie deelneemt — en die gedeeltelijk om zijnentwille plaats vinden — oefenen een zeer weldadigen invloed uit op de gezonde ontwikkeling van den socialen zin van het kind.

De sociale kring breidt zich uit als het kind op den leeftijd van drie of vier jaar met andere kinderen in aanraking komt. Er vormen zich dan nieuwe sociale verhoudingen. van een meer samengesteld karakter. De belangen, hartstochten en bezigheden van zijne makkertjes weerspiegelen zich in de zijne, verbinden zich met deze en de sociale zin wordt grooter en zuiverder door de nieuwe ervaringen en verbindingen. Waar zulke verbindingen ontbreken valt het aan het kind gemakkelijk zich fantasiekameraadjes te scheppen. De bezemsteel wordt een man, de pop een klein kind en garenklosjes andere kinderen. Prof. Earl Barnes verhaalt ons van een kind dat een heele kolonie van zulke klosjesmenschen bezat, waarvan er zoowat dertig in de vensterbank logeerden. Ze hadden verschillende vormen en kleuren en droegen alle den naam van vrienden of kennissen. Op een avond had de moeder een klosje noodig, nam er een uit de

Sluiten