Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

als men zich als voorvechter, als brenger van nieuwe ideeen, als leidsman voor de toekomst zou wagen op te werpen. Wij zijn te klein om de persoonlijke aanrakingen te ontgaan en een zaak van publiek belang, publiek te behandelen. Dat duldt men in Indië niet, hoezeer — of juist misschien wel omdat de publieke opinie, bij monde van de pers er het ambtelijk régime toe heeft gedwongen, steeds meer uit den hoek te komen! Maar men kan nagaan, hoe afhankelijk men toch altijd van het ambtelijk element blijft, waar dit — evenals in China! — haast uitsluitend over de noodige bronnen beschikt en die meestal krampachtig voor eigen gebruik reserveert!

Zoo zijn wij ook hier te laat gekomen. En China zelf is ons vóór geweest! Is het wonder, dat onze Chineesche mede-burgers van het initiatief in hun reusachtig vaderland genomen gebruik maken, èn om hun gevoel van eigenwaarde te versterken, èn om ons ons stilzitten tot een ernstige grief te maken? Zij willen vooruit! Indien niet door ons, dan ondanks ons! Wie zal hun dat euvel duiden? Wij, die ons, langgeleden, vrijvochten, omdat onze eigen groei werd bedreigd ?

En.... China zelf is ontwaakt ? Het heeft begrepen, dat vóór alles onderwijs, tot dusver ook in het Rijk van het Midden zoo schromelijk verontachtzaamd, een eisch des tijds is, zal het aan haren staat van vernedering en inferioriteit tegenover Europa een einde kunnen maken.

Onderwijs vóór alles! Onderwijs, dat de kunst en de kracht, om zich tegenover anderen te doen gelden aan het zoolang alleen aan geletterden prijsgegeven

Sluiten