Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lingen, de eerste samenwerking ontstond, waaruit sedert, in ondenkbaar toenemende mate, het onderling verkeer der menschen, in geestelijken zin, werd opgebouwd. Deze verklaring van den aard der Chineezen lost het voor ons aanvankelijk wonderbaar verschijnsel op, dat in dit land, met zijn eeuwenoude beschaving, de geestelijke verkeersmiddelen, met name kranten, zoo goed als onbekend zijn. De publieke opinie is eene locale en omvat daarbij zeer bepaalde onderwerpen en geene daarbuiten liggend.

Zonder bekendheid met deze eigenaardigheid zouden wij zeker nimmer kunnen begrijpen, hoe de Chineezen, ook na deze uitmoording door de Spanjaarden, de Philippijnen als doel hunner emigratie bleven zoeken. En het bleef niet bij deze eene! Waren zij talrijk geworden en wekten zij opnieuw de bezorgdheid der Spaansche meesters — dan volgde nieuwe uitmoording. Toch bleven Chineezen naar de Philippijnen gaan! Het zullen meerendeels lieden van lage afkomst zijn geweest en als zoodanig in China niet in tel. Bovendien hebben, in 't algemeen, menschenlevens in China weinig waarde.

Twee eeuwen later zien wij een dergelijke uitmoording van Chineezen op groote schaal toepassen door den G. G. Valckenier te Batavia. Na den moord van duizenden Chineezen in dat met een zwarte kool gemerkt jaar onzer N. I. historie, zou men ook hier mogen verwachten, dat nieuwe Chineesche kolonisten zich elders zouden vestigen. Die verwachting, die vrees, bleek ongegrond. De plaats der vermoorde Chineezen was binnen weinige jaren, nadat zij opnieuw werden toegelaten, door anderen ingenomen. En met deze

Sluiten