Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

welke politieke leider, ja, welk modern Chinees zal het wagen tegen deze beklemmende tyrannie der dooden protest aan te teekenen? Afgezien daarvan, dat de eerste er een groot politiek belang bij heeft, de bestaande inzichten te handhaven — zou zij den moed missen de kans te loopen, dat een wolk van booze geesten over zichzelve en het Rijk wierd opgeroepen. Een reeks van rampen zou van den toorn spreken van de in hun rust gestoorde afgestorvenen.

De herschepping van den Chineeschen staat stuit op moeilijkheden als deze — het is niet voldoende, tot hervormingen naar Westersch model bereid te zijn en er geld, tijd en inspanning voor over te hebben. De oude grondslagen der doodenverzorging, der doodenvereering zouden eerst behooren te worden uitgebroken. Nog lang zullen de dooden in hunne graven spotten met de onmacht der levenden, vóór men er in slagen zal, hunne aanspraken binnen betamelijke grenzen terug te brengen. *)

Het tegenwoordig China biedt het beeld van een land, waar de belangen der levenden aan de gewaande eischen der dooden worden opgeofferd. De onderwerping der eersten is volkomen. Want de tyran, die hen regeert, troont... in hen zeiven, in de eigen voorstelling. China zou dus moeten beginnen, de Chineezen zelf te hervormen.

•) E. Bard, Les Chinois chez eux. Paris 1908.

Sluiten