Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

330

de noodzakelijkheid eener nationale eenheid, eener Chineesche gemeenschap en van aaneensluiting moesten voeren. Zoo leidden de aanslagen der Westerlingen in t eind tot China's ontwaken en herleving. Zoodoende werd uit de vele rampen, die China moest doorstaan, toch iets goeds geboren. Want de van buiten-af op haar werkende invloeden hadden ten slotte niet alleen voor Europa de kwalen blootgelegd, die haar leven in gevaar brachten (en nog altijd brengen), maar zij openden China's oogen voor zichzelve en wekten haren drang tot zelfbehoud op een tevoren ongekende wijze. Geen wonder dan, dat zich thans in China twee machtige stroomingen doen gelden: de behoefte, weer gezond en sterker te worden en een steeds aangroeiende begeerte, om de ondervonden vernederingen uit te wisschen! !

De lessen van de laatste halve eeuw waren hard, maar voor China's ontwaken nauwelijks hard genoeg. Er was heel wat noodig, vóór het de teekenen der tijden verstond! En veel van het nut hiervan zou weer verloren kunnen gaan, indien wraakzucht en wrok over onrecht en uitbuiting zich bij voorkeur deden gelden. Want dit zou slechts kunnen geschieden ten koste van een ernstig streven naar regeneratie, dat alleen blijvende genezing zal kunnen geven.

Dat China nimmer zal worden gebracht tot het standpunt, dat het Europa als redder waardeert, behoeft geen betoog. Dat is echter ook volstrekt niet noodig. Een kalme, filosofische kijk op den loop der dingen is alhaast voldoende. Dat het Europa als een bende brutale gelukzoekers beschouwt is eene voor-

Sluiten