Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trouwens een Europeesch ambtenaar moeilijk gelegenheid vinden tot het maken van studiën naar de natuur. Ook moesten de luchtjes, de wangeluiden, de onsmakelijkheden, die hier oor, neus en oog troffen eer afschrikken dan aantrekken. Maar achter deze typen — de schunnige rondventer, de zwoegende koelie, de onnoozele geurmaker, de vetgemeste huisjesmelker of pandhuishouder, — weinig belangwekkend of bepaald antipathiek, vertoonde zich een leven, zóó actief, zóó origineel en persoonlijk, en tevens naar de omstandigheden zóó geregeld, zóó ingewikkeld en vol, — dat wij begrepen, hier eene afzonderlijke maatschappij voor ons te hebben van niet minder beteekenis dan de onze. Vormen en gewoonten mochten anders zijn, andere wegen worden ingeslagen naar het begeerd doel — de betrekking van mensch tot mensch in haar duizendvoudige verschijning kon ook hier met vrucht worden nagegaan en haar onderzoek beloofde een reeks van verrassende uitkomsten. Hier deden zich berekening en wilskracht gelden, openbaarden zich veelvoudige behoeften en vonden voorziening, hier was beweging. De eischen der traditie en die van het heden kwamen hier beurtelings of terzelfder tijd aan de orde en weefden een kleed, zóó sprekend van kleur, zóó ongewoon van teekening, dat wij er ons meer en meer door voelden aangetrokken. Toen brak aldra het oogenblik aan, dat wij onszelven moesten bekennen, dat wij hier te doen hadden met eene wereld, in hare uiting vaak de contradictie van de onze, maar in haar wezen daaraan gelijk.

Geleidelijk verdween de karikatuur en het tastbaar

Sluiten