Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

goed rendeeren, — er zijn ook bijzondere omstandigheden, die hem — de genoemde zucht, om dadelijk winst te zien, buiten rekening gelaten — ernstig in den weg staan om den wedloop met de Europeanen bij te houden. In de eerste plaats geldt als zoodanig het bij de Chineezen sterk heerschend nepotisme. Zelfs in kleine zaken zal men vaak een overvloed van employé's aantreffen. Elk Chinees, die carrière heeft gemaakt d. i. die een eigen zaak drijft, die goed marcheert, ziet zich verplicht, zijne familieleden bij te springen, door hun, desverlangd, een baantje in zijn bedrijf af te staan. Die hebben daar, blijkens een Chineesch spreekwoord, recht op: „Als de schoorsteen rookt, moet de heele familie zich kunnen warmen."

Dat dit nepotisme de schromelijkste gevolgen heeft, vooral waar het geldt bedrijven, waarbij bijzondere bekwaamheid, technische bedrevenheid worden gevorderd — spreekt vanzelf.

In de tweede plaats is de verhouding van werkgever tot zijne employé's hier vaak te gemoedelijk, om uitgebreide ondernemingen, bij welke vastheid en eenheid van wil, die zich zonder zekere hoogheid niet naar behooren kan doen gelden, de leiding behoort te hebben, te doen slagen. De afstand tusschen werkgever en employé laat hier geen voldoende ruimte voor een reeks van functiën, die een meer ingewikkeld bedrijf al gauw behoeft. Voor de gewone toko-handel is deze gemoedelijkheid wellicht van nut. Door het stelsel van zijnen employé's een aandeel in de winst toe te zeggen, een voorrecht, waarin zelfs wel de koelie, die de winkel aanveegt, deelt, (dat men ook in Europa meer en

Sluiten