Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beschavingsgeschiedenis, krijgskunde, bevolkingsleer, statistiek, oudheden, penningkunde, wapenkunde, schilderkunst, bouwkunst en meer andere!

«Bilderdijk's scherp verstand en zijn groot bevattingsvermogen stelden hem in staat, zich in onbegrijpelijk korten tijd thuis te gevoelen in ieder vak van kennis» i).

Hij bracht die wetenschappen niet alle veel vooruit, maar leverde opmerkelijke bijdragen. Hij gaf den stoot aan een betere bestudeering van onze geschiedenis door van het gewone spoor af te wijken en wat zijn taalstudies betreft, hoewel hij vaak paradox is, zegt Kollewijn: «Bilderdijk's geschriften en losse aanteekeningen over taal getuigen nochtans op vele plaatsen van een bewonderenswaardige scherpzinnigheid. Om die reden blijven zij, met al hunne gebreken, «eene onuitputtelijke bron van leerrijk genot.» (Prof. M. de Vries).»

We mogen Bilderdijk Schiller's evenknie achten. Eischt men, dat hij een wereldbeteekenis heeft, men noem hem gerust den voornaamsten dichter der Christelijke orthodoxie; wanneer zal deze ooit weer zulk een kloek dichter en strijder terug krijgen? Milton was haar eerste, Bilderdijk haar laatste poëet en gaf haar veel scherper uitdrukking in een groote verscheidenheid van scheppingen. Aldus schrijft Potgieter:

«Hoe schaars wordt zelfs de cijns der bewondering aan een zienersblik gegund, die in den dageraad onzer wereldbeschouwing, het sein van den onverbiddelijken ondergang der zijne voorzag; hoe zelden ook thans de moed, de kracht, de trouw gehuldigd, waarmede de aangeheven strijdleus een halve eeuw lang op slagveld bij slagveld voortklonk, tot de banier der verstijvende vingeren des veldheers ontgleed, maar de veege lippen van dezen, den geest gevende, die nog bezegelden.»

Men late niet meer ongestraft toe, dat onze eerste dichters bemodderd en beleedigd worden. Het is iets monsterlijks, dat Vondel en Bilderdijk niet hoog prijken als onze twee grootste poëeten, en hun die hulde niet immer en met den noodigen eerbied door het nageslacht wordt gegeven:

Ja, had ik duizenden van tongen van metaal,

't Gehemelte van rots, de stem van klinkend staal,

En d'adem van den wind, nog zouden krachten falen

om zulk een verschijnsel, als alleen in Nederland mogelijk is gebleken, naar behooren te laken. Wij hebben alleen te maken met Bilderdijk's kunst. Het lied van Kloos geniet beroemdheid, dat aanvangt: <Mijn

i) Het verwerven van groote kennis is, volgens van Eeden, noodzakelijk voor een ernstig dichter.

3

Sluiten