Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een Dante bezielde, die Michel Angelo's beitel bestuurde, en een Erwin van Steinbach en een Gerard van Rille die indrukwekkende kathedralen deed scheppen, die daar staan als een gebed in steen, als eene oneindige, onuitsprekelijke verzuchting naar God.

En toch, oordeelt Van Balsem, die tijd is voorbij. We blijven niet altijd tusschen lucht en wolken zweven: van onze hemelvaart keeren we telkens verjongd en versterkt tot onzen post terug. Hoeveel hooger staat niet Goethe. Ook deze reuzengeest, ook dit groote hart heeft diep de weeën des levens gevoeld, maar hij heeft niet vertwijfeld. Alles in hem, de wijsgeer, de natuurkundige, de dichter, zag eene bevestiging van de diepzinnige spreuk: Alles Vergangliche ist nur ein Gleichnis. De wereld is de evolutie eener oneindige Idee, de doorzichtige tooversluier eener ideale gedachte, een van geest doorademd kunstwerk, een wordende symphonie, waarin zelfs de stoutste dissonanten een afspiegeling zijn van de reusachtige gedachten des Eeuwigen Kunstenaars.

Doch dit doet geen afbreuk aan onze bewondering voor Bilderdijk. Bilderdijk geloofde aan de wederkomst van Jezus, maar 't heeft zijn pessimisme niet kunnen overwinnen, omdat het, vreest Van Balsem, voor hem geen levenswaarheid , maar slechts de onmisbare sluitsteen was van een leerstellig gebouw.

Bilderdijk gevoelde zoo diep, dat hij machteloos was om dien altijd opbruisenden stroom zijner aandoeningen te beheerschen. Wat ik wil, doe ik niet, en wat ik niet wil, doe ik, was ook zijne pijnlijke levenservaring, en ook van zijne lippen vloeide de klacht: Ik ellendig mensch! wie zal mij verlossen van dit lichaam des doods en der zonde?

Als een schipbreukeling klemde hij zich dan vast aan het kruis, en naast den tollenaar boog die groote geest zich neder voor den grooten Verzoener van alle zielelijden, met de bede uit het geprangd gemoed:

Wilt gij redden en vergeven,

't Is geni uit vrije macht;

Doch naar die gena te streven,

Hiertoe zelfs ontbreekt mij kracht.

De Verlosser kwam. De Engel des Lichts daalde neder, de nevelsluier werd opgerold, de geboeide adelaar was ontketend, en met stouten wiekslag stegen dit onbevredigd verstand en dit onbevredigd hart uit het land der schaduwen op naar het Rijk des Lichts.

Aldus Van Balsem.

Een bekend werk is Bilderdijk, zijn Leven en Werken door dr. Wap, die Bilderdijk persoonlijk heeft gekend. Het blijft de vraag, of Wap verstandig deed met los en vast te publiceeren, wat hij zich herinnerde. Over Bilderdijk's kunst sprekende, neemt hij het woord over van Méry:

Sluiten