Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slotte is het voorstel verworpen met 1(5 stemmen tegen 13 en 5 onthoudingen. Tegen stemden: Duitschland, Frankrijk, Engeland, de Vereenigde Staten v. X.-Amerika, Bulgarije, Chili, Spanje, Griekenland, Italië, Japan, Mexico, Panama, Portugal. Kumenië, Salvador en Zweden. Voor: België, Brazilië. Denemarken, de Dominicaansche republiek. Equator. Luxemburg, Montenegro, Noorwegen, Nederland, Perzië, Rusland, Siam en Zwitserland. — Oostenrijk-Hongarije, China, Cuba, Servië en Turkije onthielden zich.

Generaal von Hartmann, erkennende dat oud krijgsgebruik en overlevering de voorafgaande waarschuwing vorderen, wil zonder bedreiging plotseling den nabuurstaat kunnen aanvallen.1)

„De ontwikkeling van spoorwegen en middelen van vervoer hebben'' — zegt hij — „de Staten een wapen in de hand gegeven, waarvan zij tot oorlogsinitiatief moeten partij trekken." In den oorlog is elk initiatief onbetwist, maar vóór den oorlog in vredestijd niet. Zonder bedreiging eensklaps zich meester te maken van wat een ander toekomt en te dooden wie dat tracht te beletten, is geen eerlijke krijgsmansdaad, geen eerlijk initiatief. Die daad is echter niet zonder voorbeeld. Koning F rede rik Wilhelm I liet, ofschoon in vrede met Karei XII, 19 September 1713, Stettin in Zweedsch-Pommeren met geweld bezetten en wist het later in bezit te houden. Frederik de Groote rukte, 13 December 1740, in vollen vrede, met zijn leger Silezië binnen, terwijl de Gezant, dien hij tot Maria Theresia afzond, met den eisch hem dat gewest aftestaan, eerst twee dagen later te Weenen aankwam.

Pruisen sommeerde den 15(len Juni 1806 Hannover, KeurHessen en Saksen zich naar zijn wil te voegen en hunne legers onverwijld op voet van vollen vrede te brengen. Het antwoord werd nog denzelfden dag verwacht. De antwoorden kwamen afwijzend, en nog op den avond van dienzelfden dag volgde Pruisens oorlogsverklaring, 's Namiddags tevoren was Harburg reeds door de Pruisische brigade Flies bezet.

14. Ultimatum.'Een ultimatum is een staatsstuk, waarbij — na voorafgaande vruchtelooze onderhandelingen — eene der partijen, als haar laatste woord, herstelling van grieven of bevrediging van haren eisch binnen een gestelden termijn vordert, onder bedreiging van daarna, zoonoodig, zich-zelf recht te zullen verschaften of tot oorlog te zullen overgaan*

Vóór den oorlog van 1859 in Italië werd door Baron de

1) Von Hartmann, Kritische Versuche, 2. iiilitürische Nothwendiykeit nnd Humaniteit 8. 52.

Sluiten