Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schreef hij in zijn rapport van den 18flen, ,J'aurai toujour» fait une tentatire d'une grande andace." Den volgenden dag reeds toonde de Generaal von Gymnich, Gouverneur der vesting, zich bereid te capituleeren. Custine haastte zich derhalve aan het garnizoen vrijen aftocht toe te staan, onder voorwaarde van binnen een jaar niet tegen Frankrijk te dienen.

In 1800 was het voor de Oostenrijkers van het grootste belang Genua, dat reeds geruinien tijd belegerd was, te bemachtigen, alvorens Bonaparte met het reserveleger uit Frankrijk tot ontzet kon opdagen. Op hetzelfde oogenblik, dat de order tot het opbreken van het beleg werd ontvangen, kwam M assen a's parlementair berichten, dat deze geneigd was te onderhandelen. Bij capitulatie, die den 14den Juni daaropgeteekend werd, toen in Genua alle mondvoorraad was uitgeput,werd aan hetFransche leger, dat zich binnen de vesting bevond, en zich maanden achtereen op de schitterendste wijze had verdedigd, vrije aftocht naar Frankrijk toegestaan.

In vrijen aftocht van troepen zal anders zelden worden toegestemd, vooral wanneer het eene aanzienlijke troepenmacht des vijands geldt.

Daarentegen handelt de overwinnaar goed, wanneer hij het den vijand zoo aannemelijk mogelijk maakt te capituleeren. Elke voorwaarde, die de eer van 's vijands wapenen noodeloos benadeelt, die voor het gevoel kwetsend is, of die het lot van de militairen of van de burgers, in de capitulatie begrepen, verzwaart, moet dus worden vermeden.

f. Onderhandeling omtrent de capitulatie voorn-aarden. Merkwaardig zijn die voor Sedan, in den avond na den veldslag gevoerd, tusschen Generaal de Wimpffen van Fransche en Graaf von Bismarck met Generaal von Moltke van Pruisische zijde, en die welke bij Metz zijn gevoerd ').

Volgens het proces-verbaal van den krijgsraad, 28 Óct. 1870 door Bazaine voor Metz bijeengeroepen, was de Generaal Jarras, die van Fransche zijde met de onderhandeling omtrent de voorwaarden werd belast, met volmachten voorzien, niet alleen van den Maarschalk B a z ai n e als opperbevelhebber, maar ook van den geheelen krijgsraad, en heelt die raad later ook het protocol der capitulatie-voorwaarden bekrachtigd, hetgeen overbodig was, daar alleen de Maarschalk verantwoordelijk bleef 2).

Bij die onderhandeling verzocht Generaal J ar ras aan Generaal von Stiehle, Chef van den Generalen Staf van het Duitsche insluitingsleger, dat een detachement van elk wapen, als: 1 bataljon infanterie, 1 eskadron cavalerie en 1 batterij artillerie, met wapens en bagage zou mogen af- en binnen Frankrijk

1) Medegedeeld door den Generaal de Wimpffen, in zijn werk: Sedan. Zie Oorlogsrecht, 2de uitg., blz. 4(lo.

2) Metz, Campagne et ne'gociations, p. 394, en Procés Bazaine, p. '200.

Sluiten