Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Commissaris is aangekomen om over ernstige zaken te onderhandelen, en het verzoek, om op een te bepalen dag een ambtenaar te kunnen zenden, die de bedoelingen van de Regeering nader bekend zal maken. Wordt dat verzoek op beleefde wijze ontvangen en ingewilligd, dan behoeft men weinig vrees voor het leven van den gezant te koesteren, mits deze zelf de vormen goed in acht neme.

Bij den aanvang der eerste Atjeh-expeditie werd het ultimatum overgebracht door een gewoon Maleier, Sidi Tahil, die zich daarbij lomp gedragen en door zijne wijze van optreden de Atjehsche grooten ontstemd moet hebben. Daarentegen werden door de Atjehers de vormen tegenover ons in het oog gehouden en de eerste brief van onze zijde, door S i d i T a h i 1 overgebracht, met saluutschoten in den Kraton ontvangen.

Na verovering van de versterkte Kampong Doeren in de Gajoe-landen, deed de Overste van Da al en, na herhaalde waarschuwingen aan de hoofden te hebben gedaan, door tusschenkomst van den waarnemenden Kedjoeron, die zich bij hem had komen melden, opnieuw de hoofden tot onderwerping oproepen ').

h. Wapenstilstand.

Het sluiten van wapenstilstanden of wapenschorsingen behoort in Indische oorlogen tot de zeldzaamheden. In den Java-oorlog tegen Diepo-Negoro is echter vijfmaal een wapenstilstand gesloten, waarbij de tegenpartij zich vrijwel aan de afspraak hield. Daarentegen werden de wapenstilstanden gedurende het beleg van Bondjol (1836—1837) niet altijd geëerbiedigd.

Hij, die in Indië een wapenschorsing of stilstand zou willen sluiten, moet verzekerd zijn dat het vijandelijk hoofd, met wien men de overeenkomst zal aangaan, de macht heeft deze te sluiten en te doen eerbiedigen. In Atjeh bijv. waar aan 's vijands zijde, bij regeeringloosheid, de leiding van den oorlog niet in één hand lag en de vijandelijke landen slecht onder tucht stonden, zou daar niet op te rekenen zijn geweest.

1) Mem. v. Antwoord, Begr. v. Ned. Indië v. 1905, bl. 28.

Sluiten