Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de tanden gewapend do naburige landen overvielen en verwoestten, en het nienschonbloed wreedaardig bij gansche beken deden stroomen. Hij maakte de woorden van den op het gebied van Staats- en \ olkenregt nog heden geëerden de Real (Science du Gouvernement) tot de zijne: „L'histoire des ba tailles et des sicges n est que 1 histoire de la folie et du malheur des hommes", en aarzelde niet de vrij wat scherpere regelen van den Letterkundige Thomas te herhalen, die den onlangs ten grave gedaalden Dauphin van Frankrijk, den vader van Lodewijk XVI, den lof had nagegeven: „U ne croyait pas, que la conquête d'une province püt être mise en balanee avec la vie d'un homme; et le Prince, qui remportait une victoire injuste, lui paraissait être autant de fois assassin et meurtrier, qu'il périssait d'hommes sur le champ do bataille 1).

Het is bekend, dat Frederik de Groote zelf minder als veroveraar van bilezië, dan wel als wijs en vredelievend Regent gedurende de laatste twintig jaren van zijn glorierijk bewind, in de harten zijner onderdanen voortleefde, en de eerbiedige bewondering van Europa heeft weggedragen, toen hij als grijsaard niet weder het \ asteland in rouw dompelde, maar als handhaver van het evenwigt in het Duitsche Rijk, den eerzuchtigen toeleg van Joseph II verijdelde.

Het was onder de hoede en bescherming van dat evenwigt der Staten, door de groote Tractaten van Munster en Osnabrück in 1648 gevestigd en daarna bij alle Europeesehe Congressen nog in 1763 bekrachtigd, dat de magtigste Alleenheerscher en de geringste \ rijstaat, de wolf en het lam, door den zedelijken invloed van erkende beginselen van Volkenregt en Regeerkunde de een gedwongen, de ander gesteund en beveiligd, rustig en ongedeerd naast elkander, bijna twee eeuwen lang hebben geleefd; en hoe groot de ommekeer mogt zijn, na 1789—1814 door den schok der Fransche omwenteling te weeg gebragt, van de herstelling van het gebroken evenwigt af, door de bepalingen der

') Z. de Voorrede van Schorer vóór de Inleiding tot de Hol!. Rechtsgeleerdheid van Ilugo de Groot, (Middelburg 1767).

Sluiten