Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vaag is het werkelijk verband tusschen de opgesomde maatschappelijke desiderata en het werk van volksbibliotheken en Openbare Leesmusea.

93. Anti-socialistische propaganda. Toch is wat Kiister verlangt, vrij onschuldig in vergelijking bij wat van een andere zijde begeerd wordt.

Wat deze brochure slechts even aanduidt als den strijd tegen «hetzerische Zeitungen» is verder uitgewerkt door hen, die van Volksbibliotheken en Openbare Leesmusea anti-socialistische propaganda-instellingen wenschen gemaakt te zien. Onomwonden wordt dit verlangen kenbaar gemaakt door Oechelhauser1). Onder de leuze: «die Arbeitgeber mussen unbedingt und rückhaltlos die politische und soziale Freiheit des Arbeiters und die Berechtigung desselben anerkennen .. ., und bloss da mit der Belehrung einsetzen, wo es gilt, den sozialen Frieden zu wahren und höheren Kulturaufgaben gerecht zu werden», beveelt hij aan, volksbibliotheken op te richten, die mede kunnen werken in «der Kampf gegen die Sozialdemokratie». Een ander schrijver wil zelfs de schoolbibliotheken aan deze propaganda dienstbaar maken, omdat volgens zijn meening een tegengif hard noodig is tegen de leeringen der sociaal-demokratie, wier aanhangers van de kinderen «die ersten und treuesten Biirger der neuen Weltordnung» willen maken; hij verwijt, dat zij den kinderen zekere propaganda-lektuur in handen geven «um dadurch schon den Kindern Unzufriedenheit, Unglauben, Unbotmassigkeit, Neid, Missgunst, und Hass einzuflössen».-) Het valt natuurlijk buiten mijn bestek hierop nader in te gaan ;s) maar het komt mij toch voor, dat de schrijver zich in zijn eisch aan hetzelfde schuldig maakt als waarvan hij anderen beticht.

Verder deelt Apel mede, dat in 1896 de Pruisische minister van Binnenlandsche Zaken «den Regierungsprasidenten die Einrichtung von Volksbibliotheken zur Bekampfung der Sozialdemokratie empfohlen [hat|».4)

Zij, die overigens met volksbibliotheken politiek wenschen te drijven, mogen bedenken, dat zij geen ontwikkeling, maar partij-

') W. Oechelhauser, Die sozialen Anfgaben der Arbeitgeber. 2e Aufl. Berlin, 1887, S. 48,49.

J) C. Epstein, Die Bedeutung der Schiilerbibiiotheken... Wiesbaden, 1901, S. 4.

■*) Men leze in dit verband: M, Wibaut-Berdenis van Berlekom, Het boek en het volkskind. Rotterdam, 1906.

4) Apel, Die Verbreitung gaten Lesestoffes. Berlin, 1896, S. 12.

Sluiten