Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kann. In allen grosseren Stadten, besonders da, wo seitens der Gesellschaft für Ethische Kultur oder der Gesellschaft für Verbreitung von Volksbildung, Lesehallen bestehen, mussen daher so bald wie möglich auch katholische Lesehallen gegründet werdenv (S. I.). Iets verder (S. 17) stelt hij tegenover de meening, dat de volksbibliotheek onpartijdig moet zijn, d. w. z. van alle richtingen opnemen moet: «Der Katholik denkt anders, und muss anders denken, allein schon um der Gefahren willen, die aus unchristlicher Lektüre seinem Glauben drohen,» en, over de krantenlektuur sprekend : «In katholischen Lesehallen können daher auch grundsatzlich nur Zeitungen liegen, welche in diesem Sinne katholische Politik vertreten.» (S. 22).

96. Ook van niet-katholieke zijde is op de mogelijke propaganda door volksbibliotheken acht gegeven. De talrijke bibliotheekjes van jongelingsvereenigingen, «Missionsbibliotheken» en dergelijke, de pastoriebibliotheken, en verder de vereenigingen voor de kolportage van religieuze tractaten ') wijzen daar voldoende op. «Onder de middelen, om Bijbel- en Historiekennis onder het volk te verspreiden, hebben wij naast de christelijke volksschool, de christelijke volks- of dorpsbibliotheek», zegt o.a. Buddingh2); en elders prijst hij deze aan «om Rome en de Jezuieten te bestrijden.» :!)

Men kan, zoolang zulke religieus-getinte volksbibliotheken op haar eigen terrein blijven, zich met de algemeene opmerking tevreden stellen, dat zij de godsdienstige verdeeldheid helpen blijven te bestaan en aanwakkeren. Maar, eerst wanneer zij openlijk den strijd aanbinden tegen de neutrale Openbare Leesmusea, gelijk van katholieke zijde meermalen het geval is geweest, (het klassieke voorbeeld is in Freiburg i. Br. gegeven), kan men van deze bibliotheken en haar oprichters hetzelfde zeggen als van de bovenbesproken «politieke» volksbibliotheken.

97. Practisch ethische en moreele oogmerken, een veredeling en verheffing van het dagelijksche leven kunnen natuurlijk ook gelden. Treffende resultaten bericht dienaangaande De La Vigne4): op de

:) De Nederlandsche vindt men uitvoerig vermeld in: C. Lindeboom, Historischcritisch overzicht van de tractaat-uitgaven in Nederland. Breukelen, 1906.

') D. Bnddingh, Over christelijke volks-bibliotheken... Dordrecht, 1855, bl. 5.

3) Idem, Wenken over de bestrijding der Pauselijke Hiërarchieïu Nederland. Dordrecht, 1854, bl. 13.

4) De La Vigne, VVelchen Gewinn bringen Biicherhallen? In: CVE. 1904, S. 59.

Sluiten