Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der instellingen, dan wel als onmisbare bronnen van inkomsten. ') De zelden voorkomende gevallen daargelaten, waarin een zóó aanzienlijk fonds wordt geschonken, dat de renten van het kapitaal ruim voldoende zijn voor bestrijding der uitgaven, mag geen boekerij op schenkingen rekenen anders dan als toevallige baten.

Niet zeer veel verschil maakt het uit, of de beschikbaar gestelde gelden inkomen als bijdragen van centrale, algemeene vereenigingen, met dien verstande, dat de bijdragen in dit geval veel geringer moeten zijn door het grooter getal instellingen, die aanspraken op ondersteuning kunnen doen gelden. Volksbibliotheken, laat staan Openbare Leesmusea, die uit deze bron hun inkomsten trekken, zullen zich nimmer boven het peil van kwijnend rekken van hun bestaan verheffen kunnen.

Plaatselijke, contribueerende vereenigingen, óók zulke, welke alleen terwille van bibliotheekdoeleinden werden geconstitueerd, lijden algemeen aan deze kwaal, dat de belangstelling in den regel na eenige jaren daalt; dat zij afhankelijk zijn van de propaganda en werkkracht van enkele, meestal één enkel persoon; dat «dikwijls zulke instellingen met een soort humanitair idealisme begonnen, langzamerhand dreigen te vervallen en te verloopen.» 3) De instelling wordt veelal beschouwd als de persoonlijke zaak van één enkel propagandist, bij wiens vertrek of overlijden alles in duigen valt. 3)

373. Geen der typen van particulier initiatief, noch het enkelvoudig, noch het samenwerkend, is op zich zelf krachtig genoeg om bij voortduring voldoende middelen te verschaffen. Kn zelfs wauneer een samenwerking van de verschillende typen plaats vindt, zal de praktijk nog moeten leeren, of op den duur uit particuliere bronnen, zonder het invoeren van leesgeld. instandhouding en uitbreiding kunnen worden bekostigd.

Ik meen, dat men aan het particulier initatief geen andere eischen stellen mag, dan, in het belang der zaak algemeene en plaatselijke propaganda maken; ten tweede, bij de oprichting gelden bijeenbrengen om deze onder gestelde voorwaarde aan te i) p. f. Aschrott, Volksbibliothek und Volkslesehalle eine kommunale

Veranstaltung! Berlin, 1896, S. 10.

s) Zie b.v. voor Hannover : D.Kuehne, Die Volksbibliotheken in Deutschland.

Hannover, 1895, S. 10.

3) Zie b.v. de „Oberhessische Verein iiir Volksbildung" in 1872 door Leop. von Sacher-Masoch gesticht: K. Ebel, und K. No ach, Oeffentliche Lesehallen und Volksbibliotheken im Grossherzogtura Hessen. In: BVL. 1900, S. 148.

Sluiten