Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

artikels regelen verder het aanvaarden van legaten, schenkingen en dergelijke.

Ik heb gemeend, mij hier uitsluitend te moeten bezig houden met de kern dier wetgevingen, dat is: op welke wijze de staat aan de gemeenten toestaat, gelden bijeen te brengen voor het oprichten en het onderhoud van bibliotheken. Daarbij heb ik niet de historische lijn gevolgd, maar veeleer in groepen bijeengebracht, wat typisch bij elkaar behoorde.

401. Verreweg de grootste groep wordt gevormd door de facultatieve wetgeving. Hier zien wij aan gemeenten de vrijheid gelaten een bijzondere bibliotheekbelasting voor de oprichting en het onderhoud der instelling te heffen tot aan een zeker maximum,

soms boven een gesteld minimum, terwijl ook wel de som geheel vrij

is gelaten. Deze groep vervalt in haar geheel weer in drieën : dat, of aan de gemeentebesturen vrijheid van handelen gelaten wordt, of de toestemming te vragen is van de belastingbetalers (referendum), of wel is waar de gemeentebesturen vrij zijn, doch toch de mogelijkheid opengelaten is, dat een groep belastingbetalers door een petitie een stemming uitlokt (volksinitiatief).

Bij de behandeling der facultatieve wetgeving zal dus ter sprake worden gebracht:

(1) Wat geheven mag worden

(2) Wie de maxima bepalen zal.

Slechts twee gevallen van imperatieve wetgeving vallen aan te wijzen : in de Staten New-Hampshire en Ohio. die op hun beurt elk een bijzonder type vertegenwoordigen in de wijze, waarop het minimum is vastgesteld en hoe dit minimum moet worden gebruikt.

402. Facultatieve wetgeving. De wetten, die in deze groep thuis behooren, komen alle in dit eene opzicht met elkaar overeen, dat de staat hier zegt: voor dit speciale doel mogen de gemeenten zich speciale inkomsten verzekeren; een belastingsysteem, dat ten

onzent niet gevolgd wordt.

Het voordeel van het stelsel, waarbij speciale inkomsten voor speciale doeleinden worden aangewezen, is hierin gelegen, dat de aldus geheven belasting-gelden gevoeld worden ten bate te komen van bepaalde, aangewezen takken van dienst. Onafhankelijker staan in dit geval de bibliotheken ten opzichte van wisselende invloeden van politieke partijverschuivingen, daar, voor de verandering der toegestane sommen opnieuw alle formaliteiten dienen

Sluiten