Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meer kracht in die richting kunnen ontwikkelen. Wel is hier en daar verbetering waar te nemen. I)e inspecteur te Weenen bijv. verheugt zich over het stijgende aantal vereenigingen, die niet ijver en niet succes te dezen werkzaam zijn. Maar op verscheidene andere plaatsen is er nog geen sprake van energiek optreden. Zoo verklaart de inspecteur te Linz. dat de meeste vereenigingen hunne taak zeer slap of in het geheel niet vervullen. Zoo spreekt zijn ambtgenoot te Innsbruck van de traagheid der vereenigingen, die slechts zelden gevolg geven aan hunne verplichting . voor een geordend leerlingwezen te zorgen. En een andere inspecteur ziet zich genoodzaakt tot de uitspraak. dat de Genossenschaften slechts op het papier bestaan.

Zeer uiteenloopend zijn onder deze omstandigheden de antwoorden op de door ons gestelde vraag: wat verdient de voorkeur, opleiding in eene vakschool, of opleiding als leerling in de werkplaats? Bijzonder kras is de uitspraak van één der inspecteurs van den arbeid: „het tot dusver gevolgde stelsel van vakopleiding in de werkplaats van een enkelen patroon is niet alleen verouderd, maar levert de jongens dikwijls over aan het eenzijdige belang van baatzuchtige meesters; het moet wijken voor een ander systeem, hetwelk een volkomen waarborg verschaft, dat de jongens het gekozen beroep geheel leeren kennen en bovendien gedurende den leertijd strenge zedelijke leiding genieten"; aanbevolen wordt daartoe de oprichting van leerwerkplaatsen met een goed ingericht internaat. Anderen geven eene stellige voorkeur te kennen voor het leerlingwezen. Daarbij moet echter worden opgemerkt. dat deze laatsten vaak het oog hebben gericht op eene onderneming, waar het leerlingstelsel voortreffelijk is georganiseerd en niet een behoorlijk voortgezet onderwijs is verbonden. Aldus bijv. de tinna Ringh offer.

Tegen verscheidene vakscholen vinden wij het bezwaar geopperd, dat ze niet genoeg op de pructische vorming van den leerling gericht zijn, zoodat „de patroons niet ten onrechte er over klagen, dat de arbeiders, die alleen zulk eene vakschool hebben bezocht , tengevolge van hunne theoretische kennis wel een grooten dunk van zich zelf, maar slechts eene geringe geschiktheid voor practischen arbeid medebrengen."

Waar echter de vakschool dit bezwaar weet te vermijden, is men over de uitkomsten zeer voldaan. Als een voorbeeld vermeldde men ons <ie Lehrwerkstiitte für <óin tiiam- und Stahtgewerlte te Waidhofen a/d Ybbs, door de Kamer van koophandel en nijverheid opgericht. Ook de Stautsliandwerkerschulen worden in dit verband van verschillende zijden zeer geroemd. Intusschen, hoe uitstekend ze ook zijn ingericht, dergelijke vakscholen zijn voor een groot deel der leerlingen niet toegan-

Sluiten