Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

112

pende, dat hij het verband dier laatste mededeelingen metkGorters overige redeneeringen beter snapt dan wij.

Daar in de diskussiën op het kongres geene nieuwe argumenten over en weer zijn aangevoerd, zullen wij daarop niet ingaan.

Alleen zij tot goed verstand van de zaak medegedeeld het voorstel-NaardenBussum, door Gorter verdedigd, hetwelk de pachtersparagraaf' aldus wil lezen: „Betere regeling van het pachtkontrakt, berustende op het recht van de» vertrekkenden pachter op vergoeding wegens de door zijn arbeid of' kapitaal aan het gehuurde aangebrachte verbeteringen. Toezicht op de naleving van het pachtkontrakt door pachtkommissies, waarin alle belanghebbenden zijn vertegenwoordigd — en, wat de pachtkontrakten van proletarische pachters (werkende zonder loonarbeiders) betreft, met het recht tot het stellen van bindende maatregelen omtrent grootte der pacht (zooals in Ierland)."

Verder bevestigen wij, wat door Troelstra op liet Kongres werd gezegd, n.1. dat volgens onze meening door het onderzoek der kommissie „het tegenwoordige program vaster zal komen te staan. Wijziging van kleinigheden tot wegneming van misverstand is mogelijk, zeer zeker."

Wij voegen hieraan toe, dat daaronder o. i. valt de uitdrukking, dat de pacht alleen moet worden betaald „van de netto opbrengst van het bedrijf nu de gekursiveerde woorden zelfs door partijgenooten worden opgevat als de strekking hebbende, dat bedrijf te vereeuwigen, in plaats van (zooals steeds is gezegd) te bevorderen, dat van de opbrengst van het bedrijf eerst al degenen die daarin arbeiden hun loon daarvoor ontvangen, alvorens de nietsdoende grondeigenaar recht op pacht heeft Waar het op aankomt, dat drukte Troelstra in zijn slotwoord over deze zaak op het kongres aldus uit: „Maar dat onze partij niet onverschillig zal staan tegenover de uitbuiting van den pachter door den grondkapitalist en met het brengen van grond aan de gemeente niet zal wachten tot de koöperatie mogelijk is, daarop vertrouw ik volkomen."

En nu wij aldus nogmaals de overwegingen, die ons en zoovele andere partijgenooten dwingen, het ook voor den pachter tegen den grondbezitter op te nemen, de revue hebben laten passeeren, mogen en kunnen wij niet eindigen zonder een woord van protest tegen diegenen, welke die opvatting losmaken van de zakelijke gronden, daarvoor aangevoerd, en haar toeschrijven aan redenen, buiten de zaak zelve gelegen.

Dat onze vijanden hier als overal de meeningsverschillen in onze partij aangrijpen om juist dien partijgenooten, van wie zij het meest last hebben, afbreuk te doen, ligt voor de hand.

Maar laat toch onder partijgenooten zooveel ruimte van inzicht, zooveel eerbied voor elkanders overtuiging bestaan, dat men afwijkende meeningen ook nog anders kan verklaren dan uit politieke of andere bij-oogmerken.

En hiermede wenschen wij den leden der agrarische kommissie, aan wie door het P. B. een krediet is toegestaan, om ook deskundigen en belanghebbenden binnen en buiten de Partij te kunnen hooren, een vruchtbare en vriendschappelijke samenwerking toe.

Sluiten