Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bad steun en hartelijkheid noodig, en als ik geen rekening had gehouden met de omstandigheden waartegen hij moest worstelen, zou ik misschien kwaad met kwaad vergolden hebben.

Het determinisme leidt ons dus tot naastenliefde en, laten wij er bijvoegen tot waarachtige goedheid. Dit is een feit van groot' gewicht voor ons en het sluit geheel aan bij de biologische gegevens der wetenschap (de leer der evolutie, van het aanpassingsvermogen aan de de omgeving, enz.). Men behoeft niet te gelooven, om deze gegevens als juist aan te nemen, het is voldoende, dat men zorgvuldig waarneemt en dat men begrijpt. Zij, die geheel doordrongen zijn van deze denkbeelden houden op te lijden onder de onrechtvaardigheid en slechtheid van menschen en toestanden, geen enkele ontgoocheling kan hen meer neerdrukken. Zij zien in de uiterlijke omstandigheden en in het meedoogenlooze van de maatschappij de oorzaak van al die gebeurtenissen, waaraan ze niets kunnen veranderen, zij denken er niet meer aan hun medemenschen te beschuldigen, dat zij de bewerkers zijn van hun leed.

Na deze zeer beknopte uiteenzetting van den theoretischen grondslag, waarop mijn philosophische overtuiging berust, wil ik nog

Sluiten