Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nen brengen, zou nu door zijn opvolger, die het voorrecht had gehad eenige jaren naast den leider en met diens volle instemming te mogen arbeiden, gepoogd worden tot stand te brengen.

Er moest op een Program van Beginselen worden aangestuurd, waarin niet het bepaalde gevoelen van één persoon, maar de denkbeelden, die inderdaad in de partij in haar g.-heel leefden, zouden worden opgenomen. Zulk een Program met levenskracht kon d:\arom niet worden verkregen zonder overleg met de partij zelve. Vandaar, dat I)r. Kuyper reeds in Mei 1873 poogde te komen tot de vorming van een Comité, dat eerst zicli in hoofdzaak met de verkiezingen inliet en waartoe voor de eerste maal afgevaardigden, dep ut aten genaamd, van alle anti-revolutionaire kiesvereenigingen naar Utrecht werden opgeroepen, om daarna de vraag te overwegen hoe tot een Program van Beginselen te geraken.

Het Comité slaagde boven verwachting. Wel duurde liet tot 1 Jan. 1878 eer het Program als y-prograiu kon worden publiek gemaakt, maar reeds vóór dien tijd was de organisatie der antirevolutionaire partij een voldongen feit.

Vóór iedere Kamerverkiezing werd nu voortaan Dep ut at envergadering gehouden; en alzoo bestond een kiezersbond in den meest gezonden, in echt democratischen zin, daar iedere kiesvereeniging zich door haar afgevaardigde, haar deputaat, op den algemeenen partijdag, op haar deputaten-vergadering kon uitspreken.

En na 1878 was door het Program ook liet gewenscht partijverbam7 verkregen.

Hiermede was definitief het nieuwe tijdperk voor onze partij

aangebroken. Zij had eene organisatie, een Program en een

leider.

Een leider? Ongetwijfeld. Immers, Groen had geschreven: „Dr. Kuyper, in wien ik in 1872 den providentieelen aangewezen leider begroet had." En wel verklaarde I)r. Kuyper in de Standaard van 2 Mrt. '77, dat hij, „ook al hield met woord en daad ons Christen„volk te dienen, door Gods genade, niet op zijn lust te zijn, zeer „beslistelijk — wat wilt ge, de hem aangebodene eere, of het hem „opgelegde kruis, afwees;" — maar leider was en bleef Dr. Kuyper tot op den huidigen dag, ondanks zijn afwijzen, om deze natuurlijke reden, dat hij weergaf wat in hem en in alle geesteskinderen van Groen leefde.

Sluiten