Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

precies met het tegenovergestelde en discht het vertelseltje op, dat — gelijk zelfs het orgaan der vrij-antirevolutionairen, de Nederlander, het eens heeft uitgedrukt (Mei 18UU) — onze vaderen, Oranje en Cromwell en Willem III de voorloopers waren van de Fransche revolutie-mannen, in zooverre zij de voZfo-souvereiniteit het eerst practiscli hebben toegepast, daar zij een koning van de regeering vervallen verklaarden (Filips II, Karei I en Jacobus II).

Dit alles verraadt groote onkunde ten aanzien van de Calvinistische beginselen. En liLruit blijkt, dat men in het Calvinisme of iets reactionairs, óf iets revolutionairs ziet.

Waarheid is, dat in zekeren zin de juiste opvatting in liet midden ligt.

Het Calvinisme wil, omdat het de souvereiniteit Gods over alles predikt, volle vrijheid en recht als tot heden door geen enkele partij is voorgestaan. Van het terugwenschen der vroegere toestanden en verhoudingen kan daarom reeds geen sprake zijn; want naar onze overtuiging is eene Staatskerk, het niet officieel dulden van andere kerkelijke gezindten — en zooveel meer wat in de vorige eeuw door velen terecht werd gewraakt — niet Calvinistisch en dus met onze beginselen in volmaakten strijd. Maar ook is het beweren, dat onze vaderen de voorloopers van de Fransche revolutiemannen waren, geheel onwaar. Die mannen toch beleden dat alle gezag uit de mensclien voortkomt; terwijl juist omgekeerd de Nederlandsclie Calvinisten, de Engelsclie Puriteinen en de Amerikaansclie Pelgrimvaders voorop zetten: alle gezag komt uit God.

Wij ontkennen niet, wat trouwens hierboven reeds werd aangestipt, dat veel wat schijnbaar uit de Fransche revolutie is voortgekomen, eigenlijk te danken is aan de doorwerking van de Calvinistische beginselen. Alleen de Fransche revolutie had, wat men noemt de constitutioneele vrijheden, losgerukt van den wortel des geloofs, waardoor de vrijheid, die de Fransche revolutie gaf, iets geheel anders werd dan wat het Calvinisme daaronder verstaat.

Reeds hieruit blijkt, dat er een groot, diepgaand verschil bestaat tussclien die Revolutie en het Calvinisme. In zijne vertaling van een werkje van den Belgischen schrijver Emile de Laveleye, in 1874 verschenen, schreef de heer De Savornix Lohman dan ook: ,.zij verschillen als volks-souvereiniteit en vrijheid."

Sluiten