Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vrijheid van Conscientie-

In zekeren zin wil «art. 4 van ons Program, dat (le anti-revolutionaire partij zieli ontlioude ten aanzien van de geestelijke ontwikkeling der natie. Maar ontlioude — niet nit ongeloof of uit onverschilligheid. Als dienaresse Gods toch heeft de Overheid zeer zeker de ordinantiën Gods, gelijk die bij het licht van Gods Woord uit het natuurlijk leven gekend worden, te eeren en te gehoorzamen, waarom zij, regeerende over eene christelijke natie, als zoodanig het bestaan van God heeft te erkennen en te belijden.

Maar overigens mag zij zich op het stuk der religie geen partij stellen. Daarmede nu is ook verklaard, dat de Overheid volledige v)ijheiil van consciëntie heeft te waarborgen. Tegenover eenieder. Niet slechts tegenover de christelijke belijders, maar ook tegenover ongeloovigen.

Misschien klinkt dit wel wat kras. En toch stemt dit in beginsel volmaakt overeen niet wat onze gereformeerde vaderen verdedigden. De Overheid, zoo zeiden ze, heeft niets te maken niet wat in iemands binnenste omgaat; zij mag dus niet indringen in iemands huiselijk leven of in het leven van iemands vriendenkring. Men moet in alles, wat tot liet huiselijk en private leven behoort, vrij zijn, ja zelfs de atheïst en de volkomen ongeloovige. In ieder plechtig verdrag — in dat waarbij Holland en Zeeland den Prins als stadhouder handhaafden (1572); in dat waarbij de provinciën de Unie van Utrecht (1579) aangingen — stond geschreven: dat „ieder particulier in zijn religie vrij zal blijven, en dat men niemand ter cause van de religie zal mogen achterhalen ofte onderzoeken."

Te betreuren is het, dat onze vaderen, die het beginsel der conscientie-vrijheid zoo zuiver stelden, in de praktijk zich niet consekwent hielden. Roomsch-katholieken, remonstranten, doopsgezinden, ja zelfs ongeloovigen werden niet vervolgd of gestraft wegens hun denkbeelden, de drukpers was zoo goed als vrij, en ons land was een toevluchtsoord voor allen, die in de andere landen van Europa om hun beginselen werden verdreven. Maar ... de Overheid mocht toch alleen den gezuiverden godsdienst en dus den godsdienst volgens de

Sluiten