Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hebben altijd tot op dezen dag- in een toestand van onderworpenheid, van slaafschheid schier, tegenover hun meerderen en tegenover hun aller Czaren, geleefd; van hun leven als volk, van hun strijd eu arbeid voor kerk en school, wetenschappen en kunsten, handel en nijverheid vertellen al die eeuwen, die achter ons liggen, zoo goed als niets. Van een rijk georganiseerd leven is bij de Kussen geen sprake. Zij werken voor het dagelijksch brood, geslachten komen en gaan, en de sporen, die zij nalaten, bepalen zich tot den kleinen kring waarin zij leven. Op geen enkelen tak van kunst en wetenschap, industrie en arbeid, handel en bedrijf, hebben de Bussen een stempel gezet, waardoor zij invloed uitoefenden ook buiten de grenzen van hun reusachtig land. Men leest herhaaldelijk in de bladen en tijdschriften van ontdekkingen en uitvindingen op het gebied van wetenschap en industrie, van hervormingen en verbeteringen in de maatschappelijke verhoudingen, maar het Russische volk wordt daarbij niet genoemd.

Van het Nederlandsche volk geldt zoo ongeveer alles in tegenovergestelden zin. Er is haast geen volk met zoo rijke geschiedenis als het onze. Waar de gescliiedboeken zwijgen over het Russische volk, wijden zij tal van bladen aan de schitterende historie der Nederlanders ; aan hun strijd eerst tegen den adel om poortersrechten, daarna tegen hun Vorst 0111 burger- en gewetensvrijheid; aan hun kunsten en wetenschappen, die zoo langen tijd een eigenaardig stempel, het calvinistische, vertoonden; aan hun vrijheidszin. Ook hier, in Nederland, was het een werken om het dagelijksch brood; maar bij dien dagelijkschen arbeid was het streven merkbaar, zij het dan niet in die mate als in Engeland en thans in Amerika en Duitschland, om door dien arbeid nationale monumenten van kunstvaardigheid en schrander overleg op te richten. Ook hier kwamen en gingen geslachten, maar niet zonder hun sporen voor heel de beschaafde wereld na te laten. Wij behoeven slechts de godgeleerdheid, de schilderkunst, de dichtkunst en de krijgskunde te noemen, 0111 duidelijk te maken dat het Nederlandsche volk één der volken was, waaraan God naar Zijn bestel bijzondere gaven van verstand en oordeel heeft geschonken.

Wèl een groot verschil alzoo tusschen het eene en het andere volk. Het spreekt dan ook van zelf, dat de verhouding van

Sluiten