Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

belastingen meer opbrengen, zonder dat er sprake kan zijn van grooter druk op de inlandsche bevolking. Met recht zeide dan ook de heer Van Gennep in 1896 in de Tweede Kamer: „Naarmate wij Java van spoor- en tramwegen en van bevloeiingswerken voorzien, zal de waarde van den grond, dat is van de productie, voortdurend toenemen en zullen de bestaande belastingen steeds ruimer vloeien".

Alleen dit bedoelen we, dat het moederland niet meer heeft te rekenen op enkele millioenen, die als overschot op den Indisehen dienst in de schatkist kunnen geworpen worden. De toestanden zijn veranderd; de gedwongen' cultuur, die den inlander voor een gering loon deed werken, nadert haar verdwijning; de inlandsche bevolking wil meer zelfstandig optreden, gelijk dit ook reeds het geval is in de koloniën van Engeland. Verblijdend, dat dit door alle partijen helder wordt ingezien. Het werd hoog tijd ook: en daarom was het zoo verblijdend dat in 1901 een man als wijlen Jhr. Mr. T. A. J. van Ascli van Wijck, die gelijk in de binnenlandsche politiek ook voor de Koloniën recht en gerechtigheid voorstond, aan liet hoofd van het Departement van Koloniën optrad, en dat zijn opvolger Idenburg geheel hetzelfde wenscht.

Nederland heeft zijn roeping tegenover de millioenen in den Indisehen Archipel, die onder Gods bestel aan zijn hoede werd toevertrouwd, waarlijk niet altijd in het oog gehad. Laten we het maar erkennen — van de onderworpenheid, de bereidvaardige gehoorzaamheid der goedige Javanen en der bewoners van de Buitenbezittingen is eeuwen achtereen schandelijk misbruik gemaakt. Dat Nederland nog is wat het is, het heeft het in de eerste plaats aan Indië te danken. Millioenen bij millioenen vloeiden, bepaaldelijk van 1840 tot 1876, jaar op jaar uit de Koloniën in de schatkist. Daarvan losten wij een deel onzer schulden af, legden spoorwegen aan, groeven kanalen en waterwegen; maar voor de verbetering van het lot der inlandsche bevolking werd zoo goed als niets gedaan. Indië was een melkkoetje; steeds meer melk moest het geven, maar men vergat dat, om op den duur melk te kunnen ontvangen, ook goede verzorging moest worden gegeven.

Nog van 1874 tot 1882, dus in 9 jaren tijds, wierp de Gouvernements—koftiecultuur voor de Nederlandsche schatkist de kolossale winst van 257 millioen af. Geld-halen uit Indië, dat was de oude koloniale politiek, gedreven door de conservatieven, wier richting

Sluiten