Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat de kritiek van Gorter, waarvan wij reeds deden zien dat ze ten slotte door de kommissie als juist erkend en gedeeltelijk zelfs woordelijk is herhaald, niet de bedoeling heeft kunnen hebben Troelstras karakter aan te tasten ;

dat, waar persoonlijk onaangename woorden zijn gevallen, de manier waarop Troelstra van repliek heeft gediend hem het recht ontnomen heeft zich over het gebeurde te beklagen.

En dan beweren we allereerst dat iemand bezwaarlijk het verwijt van opportunisme als een persoonlijke beleediging kan beschouwen, die van het opportunisme een stelsel maakt, en nooit woorden genoeg heeft kunnen vinden om aftekeuren en bespottelijk te maken wat wtj aanzien vooi een taktiek die op beginselen berust. Hadden we hier bovendien plaats voor uitgebreide theoretische bespiegelingen, dan zouden uit Troelstra's brochure over „Theorie en Beweging'' zijn meeningen op dit punt nader toe te lichten zijn. Wij moeten echter volstaan met het bewijs te leveren dat Troelstra's taktiek in de agrarische kwestie louter opportunistisch is geweest, aan alle vaststaande kenmerken van het opportunisme voldoet, — en door Troelstra zelf als opportunistisch is aangeduid, ja geprezen. Volgens ons was deze taktiek schadelijk voor de Partij omdat ze opportunistisch was. Wij zouden met voor hen te eischen wat Troelstra wilde, pachters en landarbeiders bedrogen hebben, omdat de socialistische partij het hun niet geven kan. Als bij toeval hier of daar de Partij had kunnen medewerken aan de verwezenlijking van dit program, dan zou dit het socialisme hebben benadeeld. Zoo meenen wij, zonder daarmee te zeggen dat Troelstra zijn beschermelingen bedriegen en de Partij benadeelen wilde. Van het opportunistisch standpunt zien deze dingen er geheel anders uit. De Partij kon en moest zoo doen, beweerde Troelstra, het zou voor de menschen èn voor haar goed zijn. De dingen op deze wijs te beschouwen, dwingt hem zijn opportunistische, nietprincipieele aanlegl). Maar wij gelooven dat het opportunisme een gevaarlijke methode is, en verheugen ons in het sukces van de principieele kritiek die ons agrarisch program van grove fouten heeft gezuiverd.

„Alvorens verder te gaan nemen we een omschrijving van het begiip „opportunisme over, die in de diskussie over de Schoolkwestie door Henr. Roland Holst gegeven is. Zij schrijft in het Volk van 25 Maart 1902:

„Opportunisme beteekent: dat wat op een gegeven oogenblik het doelmatigst is. Opportunisme is dus de politiek die voornamelijk te rade gaat met de eischen of nooden van het oogenblik, die daarop te zeer let, en te weinig op de toekomst, het verder-ver wij derde.

1) Om misverstand of misbruik te voorkomen wordt.hier nogaangeteekend dat wij volstrekt niet alle daden van Troelstra in belangrijke aangelegenheden opportunistisch zouden willen noemen. Opportunisme is het te uitsluitend letten op de onmiddellijke gevolgen van een handeling. Waar geen tegenstrijdigheid van onmiddellijke en latere gevolgen kan worden aangenomen is dus van opportunisme

ctapti snr.itfi rtr

Sluiten