Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trachtten hun invloedsfeeren zoo spoedig mogelijk uit te breiden.

Portugal trachtte al dadelijk zijn invloed te doen gelden over het geheele Central-Afrika, dat zijne bezitting Angora in 't Westen scheidde van Mozambique in het Oosten. Het sloot daartoe het tractaat van 12 Mei 188t> met Frankrijk, waarbij in Art. 4 werd bepaald: „ le gouvernement de la République francaise a reconnu a Sa Majesté Très-Fidêle le droit d'exercer son influence Souveraine et civilisatrice dans les territoires séparant les possessions portugaises d'Angola et de Mozambique, sous réserve des droits précédemment acquis par d'autres puissances, et s'est engagé pour sa part a s'y abstenir de toute occupation."

Duitschland deed eene bijna gelijkluidende verklaring bij tractaat van 30 December 1886.

De invloed van Portugal zou dus gevestigd zijn van de monding van de Coanza tot die van de Zambeze,... behoudens rechten van derde Mogendheden.

Dat maakte niet de rekening uit van Engeland.

Portugal zou, even als Italië — en beiden tot hun nadeel — ondervinden dat invloedsfeeren gevaar kunnen opleveren.

Aan de Zambeze en bij het meer Nyassa hadden zich reeds lang te voren de Engelsche zendelingen en na deze verschillende maatschappijen gevestigd: de African Lakes C°, de Central British African Cn, de British Bechuanaland C° enz., die allen steun voor hunne soms gewaagde ondernemingen zochten bij de Engelsche regeering. Lord Salisbury, toen als nu Hoofd van het Kabinet, had echter verklaard dat hij gaarne de ondernemingen van Britsche onderdanen zou steunen, maar dat die territoren. waar de Lake C° ageerde, niet aan Engeland behoorden en niet onder zijn protectoraat waren gesteld, terwijl de Onder-Secretaris voor Koloniën, Sir James Fergusson, verklaarde, „dat de regeering geen militaire expeditie in die streken kon zenden, omdat het onbetwistbaar is dat Portugal, als meester van de kust, ook Souvereine rechten heeft op de inwaarts gelegen territoren."

Toen echter in 188fi de goudvelden van de Rand in Transvaal waren ontdekt, begon langzamerhand het denkbeeld te rijpen

Sluiten