Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die opzettelijk eene met den vijand als zoodanig gesloten overeenkomst wederrechtelijk schendt, kan met den dood gestraft worden."

Bij overeenkomsten moeten de woorden niet naar hunne spraakkunstige waarde, in letterlijken zin, maar naar het gewoon gebruik worden opgevat, tenzij het gezond verstand noopt daaraan een anderen uitleg te geven. Bij kunst- of technische termen wordt de bepaling der technici gevolgd. Zijn uitdrukkingen, afzonderlijk of in verband beschouwd met andere, voor verschillenden uitleg vatbaar, dan wordt de bedoeling bij gevolgtrekking afgeleid. Hierbij moet worden gelet op den aard van het onderwerp, de gevolgen en het verband met andere woorden, door dezelfde personen gebezigd.

Deze overeenkomsten behooren tot de meest belangrijke, welke tusschen oorlogspartijen kunnen worden gesloten. Geeft eene sterkte of een leger in het open veld zich over, dan kunnen de voorwaarden, die bedongen worden, of waaronder dit geschiedt, op den verderen gang van een krijg overwegenden invloed uitoefenen.

Capitulatiën zijn volkenrechtelijke handelingen, in zooverre als zij de verhouding van de daarbij betrokken oorlogspartijen tot elkander regelen. Zij zijn tevens staatsrechtelijke handelingen, in zooverre als elk bevelhebber daarbij gebonden blijft aan zijne instructiën, of aan de wetten van den Staat, en hij voor de daad, waartoe hij overgaat, aan zijn Souverein verantwoording schuldig is. Wanneer, of onder welke omstandigheden, een bevelhebber al dan niet mag capituleeren, is b. v. eene zaak van zuiver staatsrecht, en zou, als geen internationaal karakter dragende, hier buiten beschouwing moeten blijven, wanneer dit werk niet voornamelijk bestemd ware voor militairen, en het nuttig is dat dezen althans ergens de goede beginselen voorgehouden worden, waarnaar een bevelhebber zich moet gedragen, indien zijne eer en die der zijnen hem lief zijn.

b. Eene capitulatie in het open veld, zonder dat eene ernstige poging is gedaan zich doorteslaan, mag in gewone omstandigheden nimmer geschieden. De bevelhebber en de legerafdeeling, die ze zouden sluiten, zijn eerloos. Hun plicht is strijden, niet capituleeren. Wanneer men zich heeft laten insluiten, blijft er niets over dan zich doorteslaan. Of er kans van slagen of niet slagen is, doet ter zake niets af. Slaagt men, dan is alles gewonnen en een glorierijk wapenfeit verricht; slaagt men niet, dan kan men ten minste schrijven met Frans I: Tont est perdu, fors l'honneur." Napoleon spreekt dan ook in zijn Memorial de Sainte-Hélène een beslist afkeurend vonnis er over uit. De capitulatie van Generaal Du pont bij Baylen, in 1808, werpt een smet op de Fransche wapenen. De Generaal werd voor den krijgsraad gebracht en onderging een onteerend vonnis.

Sluiten