Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wordt te bouwen anders dan met inachtneming van de door den gemeenteraad vastgestelde rooilijn, of waarbij de verplichting wordt opgelegd op eerste aanmaning van burgemeester en wethouders over te gaan tot het sloopen van bouwvallige perceelen.

Al moge nu evenwel door een en ander het eigendomsrecht op verschillende wijze besnoeid worden, het recht, zoover dit door den wetgever erkend is, wordt den eigenaar ongestoord verzekerd.

Het kan echter voorkomen, dat de beschikking over een bepaalde zaak een onmisbare voorwaarde is voor de bereiking van een open haar belang, of dat een bepaalde zaak gevaar oplevert voor de gemeenschap. In zoodanig geval moet het particulier belang wijken; de particuliere eigendom mag niet in den weg staan aan de ontwikkeling van het gemeenschapsbelang.

De zoogenaamde onteigening ten algemeenen nutte schept de mogelijkheid de beschikking over de zaak, welke men noodig heeft, te verwerven, ook indien de eigenaar niet genegen mocht zijn in der minne van den eigendom afstand te doen.

Uit den aard der zaak zal, in tegenstelling met de vernietiging in art, 152 bedoeld, deze onteigening bijna uitsluitend onroerende zaken treffen; dat de beschikking over bepaalde roerende goederen noodzakelijk is, zal niet zoo dikwijls voorkomen, alleen wanneer de omstandigheden dringen, zooals in tijd van oorlog, brand of watersnood, kan men zich gemakkelijk voorstellen, dat onteigening ook van roerende goederen noodig kan zijn.

Het is de vrije beschikking over de zaak, welke ten behoeve van de bereiking van het gemeenschapsbelang gevraagd wordt, om de waarde daarvan is het niet te doen. Vandaar dat schadeloosstelling voor het gemis dier waarde een eisch van streng recht is.

Waarborg tegen mogelijke willekeur wordt gevonden in de bepaling der Grondwet, dat vóór elke onteigening noodig is, eene verklaring bij de wet, dat het algemeen nut de onteigening vordert, en dat de schadeloosstelling vooraf genoten of verzekerd moet zijn. Op een en ander zijn evenwel uitzonderingen mogelijk.

Later zullen wij gelegenheid hebben dit onteigeningsrecht zoowel als het vernietigingsrecht nader te bespreken.

Met een enkel woord wezen wij er reeds op, dat de beslissing van alle burgerrechtelijke geschillen is toevertrouwd aan een onafhankelijke rechterlijke macht • ). Geen politiek gezag mag zich daarmede bemoeien.

1) Alle twistgedingen over eigendom of daaruit voortspruitende regten,

Sluiten