Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Ontbindbaarheid", zeide het rapport der commissie van 17 Maart, „wordt gevorderd tot beslissing van een strijd tusschen hetGouver nement en ééne of beide Kamers der Staten-Generaal, een strijd, van dien aard, dat öf het Gouvernement of de Vertegenwoordiging behoort te wijken." Van dit recht zal de Koning gebruik kunnen maken, wanneer hij vermoedt, dat de Volksvertegenwoordiging niet meer aan haar karakter beantwoordt, dat wil zeggen, dat de meening van het volk niet meer door zijne afgevaardigden vertegenwoordigd wordt.

Toepassing van het recht vooronderstelt, als gezegd, een conflict tusschen Regeering en Volksvertegenwoordiging, waarbij een van beide partijen moet wijken of toegeven. Er is verschil over een belangrijke aangelegenheid van staatsbestuur, een door de Regeering voorgestelde wet, die de beginselen van het regeeringsbeleid raakt, wordt verworpen, of de Vertegenwoordiging neemt geen genoegen met de wijze, waarop het ministerie of een zijner leden, door haar ter verantwoording geroepen, zijne daden verdedigt.

Dan staan er twee wegen open.

In de eerste plaats kan het ministerie, dat het vertrouwen deiVertegenwoordiging heeft verloren, den Koning zijn ontslag aanbieden. Heeft het votum van wantrouwen slechts enkele leden getroffen, zonder dat hunne nederlaag op het geheele ministerie terugwerkt, zoo kunnen deze worden vervangen, maar, wanneer het onderwerp van geschil tusschen hen en de Staten-Generaal de regeeringsbeginselen en de politieke richting van het Kabinet betreft, is liet eene Kabinets-quaestie, het geheele ministerie is dan getroffen en zal moeten aftreden of, en dit is de tweede weg die openstaat, de Koning zal de Staten-Generaal, een der Kamers of beide ontbinden.

Onder de moeilijkste beslissingen, welke de constitutioneele Koning somtijds geroepen wordt te nemen, behoort ook de keuze tusschen de beide hier geschetste middelen. De Koning beslist, wie in den strijd tusschen de Vertegenwoordiging en de Regeering in eerste instantie moet wijken.

Hier vooral is de gelegenheid open om naar persoonlijke overtuiging te handelen. Doch het zou gevaarlijk zijn, uitsluitend te luisteren naar de stem van raadslieden, die belang hebben öf bij het behoud eener Vertegenwoordiging, welke niet is de uitdrukking der meerderheid van de natie, öf bij hare ontbinding, wanneer zij te scherp toeziet.

Mist het ministerie volgens des Konings oordeel het vertrouwen

Sluiten