Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich genomen krachtens de wet van 7 Maart 1852 (Stbl. n°. 48), gewijzigd bij de wet van 8 Dec. 1869 (Stbl. n». 200). Bijzondere personen of maatschappijen die electro-magnetische telegrafen, hetzij afgezonderd, hetzij in verbinding met de lijnen van den Staat, wenschen aan te leggen, behoeven daartoe koninklijke machtiging >).

De laatste regeling van den dienst der rijkstelegrafen dagteekent ■\an het K. B. van 24 Mei 1897 (Stbl. n°. 157), laatst gewijzigd 24 Juni 1901 (Stbl. n°. 168).

In het jaar 1897 zijn van de Nederlandsche Bell-Telephoonmaatschappij haar intercommunale lijnen door den Staat overgenomen. Het reglement voor het gebruik van den Rijkstelephoon dagteekent van 16 September 1897 (Stbl. n°. 200), laatst gewijzigd 24 Dec. 1900 (Stbl. n°. 216). Bij Koninklijk besluit van 12 Oct. 1899 (Stbl. n°. 217) gewijzigd 24 Juni 1901 (Stbl. n°. 169> zijn nadere bepalingen vastgesteld betreffende aansluiting van gemeenten aan het Rijkstelegraafnet door middel van een Rijkstelephoonkantoor.

c. De Staat heeft spoorwegen aangelegd, en de exploitatie daarvan aan bijzondere ondernemers bij concessie gegund. Daarover spreken wij later; hier teekenen wij slechts aan, dat het aandeel van het Rijk in de opbrengst der staatsspoorwegen voor het jaar 1901 is geraamd op f 4,838,150.

d. Over de rijks-instellingen van onderwijs enz., handelen wij eveneens later.

e. Onder de staatsinrichtingen, die inkomsten afwerpen, moeten wij tot ons leedwezen nog melding maken van de staatsloterij. Het keizerlijk decreet van 13 Oct. 1812, bevestigd bij besluit van den Souvereinen Vorst van 6 Dec. 1813, strekte haar oorspronkelijk tot grondslag. Sedert 1885 is zij wettelijk geregeld (Wet van 23 Juli 1885, Stbl. n°. 142, gewijzigd en aangevuld bij de wet van 10 November 1900, Stbl. n°. 185). Te recht wordt deze inrichting door velen veroordeeld. Voor 1901 is hare opbrengst op/"651,000 geraamd.

3. Tot de voornaamste middelen, waarop de schatkist vroeger jaarlijks rekende, behoorden de bijdragen, welke Nederlandsch-Indië opbracht, en die meer bekend waren onder den naam van batige saldo's. In den laatsten tijd worden zij slechts pro memorie op de staatsbegrooting vermeld. Wij komen ook daarop later terug.

1) Bij K. B. 11 Mei 1881 (Stbl. n°. 57) gewijzigd 25 Juli 1895 (Stbl. n°. 143) zijn de voorwaarden vastgesteld betreffende het verbinden van particuliere electrische geleidingen met Rijkstelegraafkantoren.

Sluiten