Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der bestaande rechten geschieden; ten derde, diezelfde regelen moeten bij de verdeeling van den arbeid in acht genomen worden; ten vierde, de inlander moet ongeveer dezelfde belooning genieten als de vrije arbeid hem zou opleveren; en eindelijk moet de toestand voorbereid worden van vrijwillige overeenkomsten, en dus van vrijen arbeid, met de betrokken gemeenten en personen, waarbij de tusschenkomst van het gouvernement kan ontbeerd worden ').

Maar daarmede was de strijd zelf niet beslist; met eiken dag kreeg hij een ernstiger karakter. Het Gouvernement was landbouwer, koopman en fabrikant. Deze vereeniging van hoedanigheden was op den duur onhoudbaar. Yan lieverlede zag de Regeering dan ook in, dat eene zuivere rekening tot de overtuiging leidde, dat de eigenlijke winsten van verscheidene ondernemingen te gering waren, om ze duurzaam aan te houden. De indigo-ondernemingen werden daarom na den oogst van 1865 opgeheven; terzelfdertijd heeft de kaneel-cultuur opgehouden; de Gouvernements thee-tuinen waren

1) Art. 56 van liet Regeerings-regl. luidt woordelijk

„De Gouverneur-Generaal houdt de op hoog gezag ingevoerde cultures, zooveel doenlijk, in stand, en zorgt in overeenstemming met de bevelen des Konings:

,1°. dat die cultures niet in den weg staan aan de teelt van genoegzame voedingsmiddelen;

„2°. dat voor zoover die cultures plaats hebben op gronden door de inlandsche bevolking voor eigen gebruik ontgonnen, de beschikking over die gronden geschiede met billijkheid en met eerbiediging van bestaande regten en gebruiken;

„3°. dat bij de verdeeling van den arbeid, dezelfde regelen worden in acht genomen;

„4°. dat de belooning der betrokken inlanders, met vermijding van schadelijke opdrijving, zoodanig zij, dat de gouvernements-cultures hun, bij gelijken arbeid, ten minste gelijke voordeelen opleveren als de vrije teelt;

„5°. dat zooveel doenlijk opgeheven worden de bezwaren, die, na een opzettelijk onderzoek, mogten bevonden worden ten aanzien van die cultures te bestaan; en

„6°. dat alzoo worde voorbereid eene regeling, steunende op vrijwillige overeenkomsten met de betrokken gemeenten en personen, als overgang tot eenen toestand, waarbij de tusschenkomst des bestuurs zal kunnen worden ontbeerd.

„In het verslag, bedoeld bij het lste lid van art. 60 der Grondwet, wordt jaarlijks opgave gedaan van de maatregelen door den Gouverneur-Generaal naar aanleiding van dit artikel genomen."

Sluiten