Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo onderhoudt de staat er duizenden, waarvan minstens de helft het op hun slofjes afkunnen, terwijl er velen zijn, die, minder om den lande te dienen dan om zich te tooien met een officieelen stralenkrans, 't een of 't ander, liefst bezoldigd postje aanvaarden.

Dat bedeelen van een breede rij van welgestelden, waaronder ettelijke millionairs, doet 't verwaarloozen, om geldgebrek, van zoo menig volksbelang, des te schriller uitkomen.

Buitendien, heeft de gemeenschap quil politieke organisatie, er voor te zorgen, dat ieder, niet totaal ongeschikte, mits van goeden huize, met een landsbetrekking worde bekleed ? Mag de staat quê, overheid, optreden als de beschermengel der initiatiefloozen? Is het niet erg genoeg, dat er van overheidswege niets verricht wordt, om de overproductie in de z. g. geleerde vakken tegen te gaan ?

Het stemt velen tot weemoed, dat landbouw en veeteelt, handel en industrie in een toestand van malaise verkeeren.

Eilieve, wat wonder!

's Lands beste krachten, 't puikste intellect heeft men langzamerhand aan den productieven arbeid onttrokken, het administratief element er mede verrijkend.

Jaar in, jaar uit heeft men het den „spes patriae" ingeprent, dat het den man van vernuft veel beter kleedt, den staat te helpen besturen, dan zelfstandig iets voorttebrengen. Overeenkomstig die opvatting heeft men het mandarijn-stelsel voor Nederland pasklaar gemaakt en ingevoerd, niet in eens, maar gaandeweg, niet en bloc maar bij stukjes.

Men heeft de school, waarvan, — en terecht, — grootsche verwachtingen voor 't ontwaken van geestelijke kiemen, voor 't „excelsior" op elk gebied, gekoesterd werden, eenvoudig verlaagd tot een africht-machine, tot een folterwerktuig, tot een voorportaal van ministeriëele anti-chambres. Vervolgens heeft men 't aantal ambten met 't oog op de vele benoembaren buitensporig uitgebreid. De vraag of 't staatsbelang zulks gedoogde, heeft men onbeschouwd gelaten. (5)

Sluiten