Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(

inziende, deels het gerechtvaardigde der democratisch* eischen toegevend, gesteld ook patriciaat en burgerij lieten zich ertoe overhalen met den tijdgeest mee te gaan, niet al pruttelend, maar blijmoedig en fier, gelijk het zelfbewusten aanvoerders betaamt, welk een verlossing zou dat zijn! Welk een stralende belofte I Welk een herleving van der vaderen warmgeloovigen zin!

Want 't voorgeslacht moge zijn gebreken hebben gehad, zijn groote gebreken zelfs! het durfde wat aan; het had goed en bloed veil voor een zaak, voor een idee; het kon voorspoed dragen met haast evenveel energie en helder inzicht als het tegenspoed wist te weerstaan, en dat zegt iets; het heeft bij herhaling, tot in de tegenwoordige eeuw, getoond, dat het een volk van kooplieden best toevertrouwd is, voor de heiligste belangen der menschheid te waken.

Het voorgeslacht eere! — Ons schijnt de roemvolle erfenis te zwaar 0111 te torsen. Kleuterig en peuterig zijn wij. — Het ons overgeleverd beginsel van onderwerping aan 't vrijgevochten geweten huldigen wij, doch meestentijds als een eerbiedwaardige reliquie, niet als het levend en levenwekkend motief van ons aan- en daarzijn.

Traditie is rijkdom, geestelijke traditie bovenal. En zorgvuldig, met piëteit te bewaren rijkdom. Niet gelijk men een mummie bewaart, of een historisch lijfgewaad, of een handschrift of een geëmailleerde snuifdoos: zulke schatten vergaar^ al is het langzaam, en geheel hun waarde ontleenen zij trouwens aan de voortlevende, gevleugelde traditie. Deze is ook een schat, maar een die niet vergaat, eene gave, waarmede grooter gaven te winnen zijn, eene kracht ten goede, voor oneindige uitbreiding vatbaar.

Er aan vasthouden, beteekent niet zoozeer de eens gegoten, verslijtbare vormen handhaven, als wel de leidende gedachte, waaraan staat en sociale organisatie hun oorsprong en wezen te danken hebben, verder uitwerken.

Ons, negentiende-eeuw-einde-Nederlanders, ging een tiental generatiën vóór in het, bewust of onbewust, dienen van 't

Sluiten