Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zij Frankrijk tegen Spanje opzette, dat zij de protestantsche muiters tegen de beide regeeringen stijfde, de Hugenoten in Frankrijk, de Geuzen bij ons. Er kwam nog bij, dat de in haar tijd ontluikende scheepsmacht van Engeland begeerig uitzag naar de schatten van Indië, die Spanje voor zich in beslag had genomen, en waarvan het voor geen ander volk iets over had. De koopvaardij op Oost en West was voor de Engelsche zeelieden gesloten: onweerstaanbaar lokten kaapvaart en vrijbuiterij hen aan. Oorlog met Spanje, althans op de verre zeeën en in de nieuw ontdekte wereld, was verkieselijk boven vrede. Elisabeth zocht dus in Europa vrede met Philips te houden, ook door hem tegen zijn eigen onderdanen de handen vol te geven, maar liet oogluikend haar vrijbuiters de Spaansche zilvervloten en de Spaansche koloniën plunderen.

Ook Philips verkoos een geruimen tijd een schijnbaren vrede boven openlijken oorlog. Hij had het reeds te kwaad met de oproerige Nederlanden, om in hun nabijheid nog nieuwe vijanden te zoeken. Hij vergold de kwalijk bewimpelde vijandelijkheden van Elisabeth door heimelijke aanslagen op haar troon en zelfs op haar leven. Hij had de hand in iedese samenzwering tegen haar regeering, te liever, omdat de katholieke Maria Stuart, in Engeland gevangen gehouden, bestemd was om de onttroonde Elisabeth te vervangen. Toen Norfolk zich gereed maakte de vaan van den opstand te ontrollen, had Alva, die op dien tijd de Geuzen in onderwerping hield, de grootste moeite, om Philips van een gewapende ondersteuning der Engelsche misnoegden terug te houden*). Hij, met den stand van zaken door eigen ervaring best bekend, berekende met angstig voorgevoel de gevolgen, die het mislukken van zulk een aanslag na zich zou sleepen. Zijn waarschuwingen hadden Philips zoo goed als overtuigd, toen de ontdekking en de terechtstelling van Norfolk en zijn samengezworenen alle verdere overlegging noodeloos maakten.

Er was een ander middel om Engeland ten onder te brengen, minder geweldig, doch niet minder doeltreffend. Zijn handel had men maar te fnuiken: dan, verstoken van hetgeen het niet missen kon, zou het zich van zelf moeten onderwerpen. Jaren lang ging de Spaansche regeering van plannen, daartoe strekkende, zwanger. Het denkbeeld van een blocus continentale dat in later dagen

' 1) Zie o. a. zijn brief van 27 Augustus 1571, bij Gachard, Correspondance de Philippe II, t. II, p. 193, 384.

Sluiten