Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet veroverd, de Sont bleef open, en de ketters in het genot van den rijken graanhandel.

Zoo werd het eerste plan, om Engeland rechtstreeks aan te vallen, weer opgevat. Reeds in 1583 begint Philips in zijn brieven aan Parma daarvan opnieuw te gewagen; en zoodra Antwerpen veroverd is, vangen in Spanje de toerustingen eener geduchte armade aan. In 1588 waren zij eindelijk zoover gevorderd, dat er aan de uitvoering der lang verschoven onderneming kon gedacht worden.

Was dan thans de gelegenheid gunstiger dan bij Norfolk's samenzwering, toen Alva zoo ernstig gewaarschuwd had? Integendeel. In alle opzichten was de onderneming nu gewaagder dan toen. Wel had sedert dat tijdstip Elisabeth nieuwe ergernis gegeven: Leicester aan 's Konings oproerige onderdanen te hulp gezonden, den Portugeeschen pretendent, Don Antonio, tegen Philips ondersteund, eindelijk in het vorige jaar Maria Stuart aan haar veiligheid en die van het protestantsche Engeland opgeofferd. Wel werd Philips van alle zijden tot de grootsche onderneming aangespoord. De Engelsche ballingen smeekten hem om bevrijding van hun ongelukkig vaderland. De Cortes van Castilië vermaanden hem wraak te nemen over de zoo lang gedulde beleedigingen. De Paus zelf, Sixtus V, gelastte hem het banvonnis der Kerk over Elisabeth uit te voeren, en haar land terug te brengen tot de aloude gehoorzaamheid aan Rome. Maar dit waren geen redenen, die een koel berekenende staatkunde kon laten gelden. De ondersteuning in geld, door Sixtus toegezegd, was gering; zijn geestelijke wapens waren wel tot verbittering der ketters, niet tot hun onderwerping geschikt. En door den dood van Maria Stuart stond Elisabeth's troon thans vaster dan ooit. Dat had de koelbloedige Cecil voorzien, en om geen andere reden had hij jaren lang zonder ophouden Maria's hoofd, in het belang van den staat, gevorderd. Hij wist, dat de beweging der katholieken, bij gebrek aan een algemeen plan, aan een door allen erkend hoofd, van zelf moest ophouden. Waartoe toch kon Philips hen thans oproepen? Tot omverwerping der bestaande regeering. Maar wat zou hij in de plaats stellen? De weifelaar had zelf nog geen stellig plan; zijn heerschzucht was in Engeland bekend en verdacht. De katholieke adel had zijn leiders door beulshanden verloren; een aantal der luisterrijkste jonge edellieden was voor Elisabeth gewonnen. De middenstand toonde zich gedurig inniger aan de Koningin gehecht en ijveriger voor het protestantisme.

Sluiten