Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

was tegen Mansfeit in opstand gekomen. Partij trekkend voor zijn overste, die roet den veldheer in volslagen vijandschap leefde, buitendien zonder vertrouwen op het krijgsbeleid van dezen, en tusschen Maas en Waal zich noodeloos gewaagd achtend, kwam het in openlijken opstand, en moest, niet zonder strijd en bloedvergieten , door de getrouw gebleven troepen tot zijn plicht gebracht worden. Erg genoeg was dit voorval op zich zelf; in verband met den toestand van Parma's geld- en krijgsmiddelen had het een nog veel dreigender aanzien.

Al mocht men het zich ontveinzen, het was de kwade betaling van het krijgsvolk, die de muiterij veroorzaakt bad, de grieven, die men opgaf, waren niet meer dan de aanleiding geweest. En bij de uitputting van Parma's krijgskas, en van de Spaansche schatkist zelve, was het te voorzien, dat niet spoedig die beweegreden zou ophouden. De Fransche Ligue bovendien, vorderde van Philips vooral geld: zonder Spaansch geld kon zij zich niet lang meer staande houden. Aanmerkelijke sommen, die Parma uitmuntend te pas zouden gekomen zijn, gingen hem voorbij naar Frankrijk, en bleven toch ontoereikend voor de behoeften der Liguisten. Wat moest er intusschen van de krijgstucht in het Spaansche leger worden? Zonder gereede betaling was, in dien tijd nog stelliger dan nu, soldatenoproer te wachten. Het voorbeeld van muiterij was gegeven door het allerbeste regiment. Zouden de overige het aanzien, zonder het na te volgen? Sedert de furie van 1576 had geen regiment Spanjaards gemuit; nooit had Parma met anderen dan Walen of Duitschers moeite gehad. En vergeten was men het nog niet, dat de Spaansche furie de pacificatie van Gent en den afval van gansch Nederland ten gevolge had gehad. Zou dezelfde oorzaak thans andere gevolgen voortbrengen? Met strengheid begreep Parma het eerste voorbeeld van ongehoorzaamheid te moeten straffen: hij ontbond het schuldige regiment. Vergeefsch was de dringende voorspraak der Spaansche grooten, van Pastrana zeiven, die zijn dienstjaren in dit tercio had willen doorbrengen ; door niemand, door niets liet Parma zich weerhouden. Zijn vijanden verklaarden zijn strengheid uit de afgunst van den Italiaanschen vorst jegens Spanjaards, en lasterden nog ijveriger dan te voren. Maar de maatregel ging door. Uit de beste soldaten van het afgedankte regiment werd een nieuw gevormd, onder officieren van beproefde trouw en bekwaamheid.

Intusschen namen de Fransche staatszaken al dreigender en dreigender wending. Gedurig steeg het gevaar, dat de ketterij met

Sluiten