Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wat kwam dan eigenlijk Fuentes doen? Het bleef een geheim totdat, voor weinige jaren, Grachard in de archieven van Simancas de waarheid ontdekte. Fuentes bracht een brief van Philips over, waarin Parma gelast werd oogenblikkelijk naar Madrid te komen, om over belangrijke zaken te raadplegen. Weigerde hij te gehoorzamen, dan had Fuentes brieven bij zich, die hij aan de hoofden van het staats- en krijgsbestuur moest rondzenden, waarin werd aangekondigd, dat Parma van de landvoogdij ontslagen, en een ander (Fuentes naar het schijnt) in zijn plaats gesteld was x). Voor zulk een vernedering werd Parma door zijn tijdig sterven bewaard; de Koning werd er door bewaard voor een daad, waaruit zijn achterdochtig en valsch karakter opnieuw zou gebleken zijn. Liefkoozend had hij Parma bedrogen; terwijl hij weigerde hem te ontslaan en hem met de zending naar Parijs belastte, was Fuentes in aantocht: de lastbrief, die Parma smadelijk-ontzette, was geteekend, terwijl deze in Frankrijk in 's Konings dienst zijn bloed vergoot en zijn gezondheid verwoestte 2).

Maar, hoe verachtelijk het verraad van Philips ook zij, ik kan niet instemmen met hen, die het den Koning reeds ten kwade duiden, dat hij zijn landvoogd begeerde te vervangen. Daarin zie ik niets te misprijzen. Voorzeker, de diensten, door Parma aan Spanje bewezen, waren groot en vorderden erkentelijkheid. Maar hem daarom aan het bewind te laten, ook nadat hij zich minder geschikt betoond had voor zijn taak, zou onverstandig zijn geweest. Dat Philips ontevreden was over den uitslag van Parma's bestuur in de laatste vijf jaren, is niet te verwonderen. Parma had niet dan schoorvoetend de plannen des Konings ten opzichte van Frankrijk uitgevoerd: tweeërlei belang behartigend, had hij beide benadeeld: eerst om Groningen en Nijmegen bij te staan, het jaar

aanhalen, geven zelfs den inhoud onjuist op, misleid door een drukfout op den titel. — Het is niet onbelangrijk, ik heb er herhaaldelijk uit geput.

1) Corresp. de Philippe II, n, p. LXXXI.

2) Uit het voorafgestelde blijkt, dat Gachard zich vergist, als hij zegt dat geen geschiedschrijver, Nederlander noch Spanjaard, iets van het geheim vermoed had. Reyd verhaalt ons dat, naar sommigen geloofden, Fuentes kwam om gouverneur-generaal in Parma's plaats te worden (blz. 195); en Carnero, (I, IX, c. 25) verwijt aan de Hollanders, dat zij, om den Spaanschen Koning te belasteren, uitstrooiden dat Fuentes Parma kwam vervangen. Algemeen liep het gerucht, dat Parma vergiftigd was. Na zijn dood schreef TaflGn, de agent der Staten, hun uit Frankrijk, 20 December 1592: „Beaucoup croyent qne le Roy d'Espaigne s'en resjouyra (over Parma's dood) pour avoir maintenant le moyen d'y avoir un autre en sa place, qui sera plus affectioné de faire la guerre en France." (Kron. Histor. Gen. XIX, blz. 534.)

Sluiten