Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de wanhopige zaak verlaten wilden, een goed voorwendsel verschaft had.

De eerste, die den afval begon, was de gouverneur van Meaux, over welke vesting de Spanjaarden hun gemeenschap met Parijs onderhielden. Hij had den weg gebaand; wedijverend haastten zich nu grooten en steden hun verdrag met den Koning te treffen: Lyon, Orleans, Bourges, vervolgens Parijs zelf en Rouaan, met zooveel moeite door Parma bewaard, gaven zich zonder slag of stoot in 's Konings handen over; de jonge Guise, die eens gehoopt had zelf Koning te worden, verklaarde zich gehoorzaam onderdaan van Hendrik van Bourbon. Geen opofferingen waren dezen te groot om de partijhoofden te winnen; met goud en met eer, met macht zelfs voldeed hij hun hebzucht; hij kocht hen voor den prijs dien Philips te hoog had geacht. Mayenne, eerzuchtiger dan de meesten, hield nog vol, maar niet langer in samenspanning met Philips, die aan zijn tegenwerking voornamelijk de schipbreuk der Spaansche plannen toeschreef; toen hij, in September, Ernst te Brussel kwam raadplegen, drong Diego de Ibarra er op aan, dat men hem, als een gevaarlijken vijand van Spanje in hechtenis zou nemen '). Nog ééne hoop bleef Philips over: de Paus kon de absolutie weigeren, waarom Hendrik hem bad. En inderdaad de Heilige Stoel — het was Clemens VIII die hem, na den dood van Gregorius XIV sedert Januari 15^2 bekleedde — mistrouwde de oprechtheid van den bekeerde, en liet zijn gezanten onvoldaan weer vertrekken. Maar nu verhief zich de nationale geest van Frankrijk met kracht tegen de aanmatiging van den Paus; den Koning, wien de Fransche bisschoppen absolutie hadden geschonken, dien het volk dagelijks inniger aanhing, zou men dien weer afvallen, omdat de Spanjaarden en deSpaanschgezindegeestelijkheid van Rome het wilden? Het was niet onmogelijk, dat Frankrijk, als de Paus in zijn weigering bleef volharden en het volk dwong tusschen hem en den Koning te kiezen, het voorbeeld volgde van Engeland, en zich een nationale kerk liet welgevallen zonder Paus. Het werd dus raadzaam toe te geven. Nog werd de absolutie niet verleend, maar uitzicht op haar verleening geopend, genoeg om de onderhandeling weer te doen aanknoopen.

Dus van den Paus verzekerd, en ook met Lotharingen bevredigd, had Hendrik voortaan alleen met Philips en diens bondgenoot Savoye te doen. Beiden beoorloogden hem niet als Koning van

1) Zie den brief van Ibarra, bij Bor, III, blz. 862.

Sluiten