Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

overvloedig bezit, en die daarom als vanzelf tot het onderling verruilen van haar overvloed geleid worden. De landen aan de Oostzee zijn rijk in graan, in hout, in visch; de landen bezuiden het Kanaal brengen ruimschoots wijn, olie en zout voort. In deze waren, destijds nog meer dan thans eerste levensbehoeften, en in de wol der tallooze kudden van Engeland, benevens de daarvan, meest in de fabrieken van Vlaanderen, vervaardigde stoffen, werd vanouds de groote handel gedreven.

Tusschen de Oostzee en de Middellandsche, — tusschen het Oosten en het Westen, zooals men toen zeide, lagen juist in het midden de Nederlanden, die buitendien door den Rijn met Duitschland, door de Noordzee met Engeland in natuurlijke verbinding waren gesteld. Vanzelf werden zij de marktplaats, waar de handelaars uit alle streken elkander ontmoetten. Daarheen brachten de logge schepen van Spanje en Portugal, van Venetië en Grenua de waren van Zuid-Europa en de kostbaarheden van Indië, die over Alexandrië of Constantinopel de Middellandsche zee bereikt hadden. Daarheen brachten de Oosterlingen wat zij op hun stapelplaatsen teJbergen en te Nowgorod hadden ingekocht. Daarheen voerde de Rijn de Rijnsche en Moesel-wijnen en het hout der Duitsche bergwouden. Daar bracht Vlaanderen de wollen waren ter markt, die zijn nijverheid had vervaardigd. Daar kon ieder vinden wat hij noodig had. Van die handelsbeweging laten zich de sporen volgen tot in de verre oudheid, toen Dorestad nog de grootste handelsplaats van het Noorden was. Maar het ligt buiten ons plan, tot dien oorsprong terug te gaan. In de latere middeneeuwen was Brugge de marktplaats van Nederland en van Europa. Commines, de tijdgenoot van Karei den Stoute, die overal geweest was, die als gezant te Venetië had vertoefd, getuigt, dat er te Brugge meer zaken werden gedaan dan in eenige andere plaats ter wereld ').

Toen Brugge had uitgebloeid, toen de gedurige onlusten van Vlaanderen er het verkeer onveilig maakten, toen bet Zwin, waarlangs de schepen zijn havens plachten te bereiken, begon te verzanden, trad Antwerpen in zijn plaats, en overtrof het nog in handelsdrukte en rijkdom. Men kan bij Guicciardini, die Antwerpen in vollen bloei, vóór het uitbreken der troebelen, aanschouwde 2),

1) „Bruges, qui est un lieu de grand recueil de marchandise et de grande assemblée de nations est ranges, oü par adventure se despesche plus de marchandise qu'en nulle autre ville d'Europe." L. V. ch. 18.

2) De eerste uitgaaf van Guicciardini, Descrittione di tutti i Paesi Bassi, Anversa

Sluiten