Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zonder het voetvolk in te wachten gaf hij onverwijld het sein tot den aanval. In allerijl moest Varax zijn ontmoedigde troepen in slagorde scharen, den linker vleugel tegen het bosch, den rechter door de ruiterij gedekt, de piekeniers van ieder regiment in het midden, de musketiers aan de flanken. Die stelling was voordeelig genoeg, maar de troepen waren verrast en onthutst. Toen zij Maurits' ruiters zagen aanrennen, vuurden zij in hun angst vóór het goede oogenblik af; eer zij opnieuw hadden geladen, waren dezen hun op het lijf; in den eersten schok werden hunne piekeniers niteen gedreven; de geheele slagorde bezweek; alles sloeg op de vlucht, de ruiterij vooraan. Na een half uur strijdens was de slag een weerlooze slachting geworden: meer dan tweeduizend dooden, en daaronder vele officieren en Yarax zelf, bedekten het veld; vijfhonderd waren gevangen gemaakt, achtendertig vaandels genomen. Van de overwinnaars waren slechts tien gesneuveld. Het kasteel van Turnhout gaf zich kort na den slag aan de onzen over. Acht dagen nadat Maurits in het veld was gekomen, was hij weer terug in Den Haag, en het leger opnieuw in de kwartieren. Nooit is met minder verlies in korter tijd een zoo schitterende overwinning behaald. De roem er van verbreidde zich door heel Enropa. Het jaar 1597 was onder gelukkige voorteekens begonnen, het drievoudige verbond glansrijk ingewijd.

Met twee legers trachtten de bondgenooten dit jaar den vijand aan te tasten. Terwijl de Staten, volgens hun belofte, dooreenigen aanslag den Kardinaal zouden bezig houden, wilde Hendrik met al de macht, waarover hij beschikken kon, eerst het verloren Doulens hernemen, en dan in Artois vallen; hij hoopte in dezen zomer het nadeel der vorige jaren goed te maken '). Elisabeth zou inmiddels den vijand in Spanje zelf aantasten; nog steeds beducht voor een armade, waaraan in de havens van Ferrol en Lissabon onafgebroken gearbeid werd, zou zij Essex nog eens naar de kusten van Spanje zenden, om daar in de havens die vloot te vernielen, eer zij zeilvaardig was. Hiertoe vorderde zij van de Staten een bijstand van twintig ten oorlog toegeruste schepen en van duizend

schade ofte afbreuk en soude hebben kunnen gedaen worden." Res. der St. r. Holl., 1597, blz. 25.

1) De Koning relf stelde het volgende jaar aan de Hollandsche gezanten lijn plannen aldus voor: „dat hij hem geheelick tot den oorlog hadde gheprepareert vóór het innemen van Amiens, ende dat hij meende in vijfthien dagen ingenomen te hebben Dorlens, ende daernae het oorloghen meende te brengen midden in Artois." Verbael der Ambassade naer Frankrijk, 1598.

Sluiten