Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar die hoop, eens gekoesterd, was vervlogen. En thans, met den voet in het graf, had hij geen tijd meer om verdere plannen te beramen, nauwelijks tijd om een besluit te nemen. Ook was de prinses te bedaagd om haar huwelijk nog langer uit te stellen. Nog eens was Keizer Rudolf aan zijn vroeger aanzoek herinnerd, maar weer tevergeefs. Zoo mocht haar dan zijn broeder Albrecht huwen, dien Philips van al de jonge vorstén, die onder zijn oog waren opgegroeid, den waardigsten, den bekwaamsten, den meest rechtzinnigen achtte '). Maar dat was geen echtpaar om ambteloos te blijven, of in een ondergeschikt ambt van den onbeduidenden broeder en zijn gewantrouwde raadslieden af te hangen. Philips moest hun een hunner waardig huwelijksgoed, een eigen staat, een eigen kroon verzekeren. Men beweert dat, eer het besluit tot den afstand van de Nederlanden genomen werd, er in den Spaanschen raad overlegd is om hun Portugal of Napels af te staan 2).

Maar, zoodra er besloten was een deel van het rijk voor de Infante af te zonderen, kwamen krachtige redenen voor het afscheiden van de Nederlanden pleiten3). Waren dezen, als zij zich gehoorzaam en gedienstig voegden, het geschiktste werktuig, dat een heerschzuchtig landsheer zich wenschen kon; sinds jaren had hun weerbarstigheid de monarchie meer schade berokkend dan de toeleg van al haar vijanden te zamen. Moest al Spanje, indien het de Nederlanden afstond, zijn heerschzuchtige plannen opgeven, het ontlastte zich tevens, naar het zich liet aanzien, van een oorlog, waarin het zijn beste krachten hopeloos verspilde.

Want daarop hoopte de Spaansche regeering bij den afstand, dat de nieuwe landsheer, beter dan zijzelf, in staat zou zijn om de scheuring der Nederlanden te heelen. Zij beloofde wel, desnoods even rijkelijk als te voren, tot den oorlog tegen de rebellen bij te dragen, maar zy hoopte dat die behoefte niet lang meer bestaan zou. Immers niets had, naar het oordeel der meest ervaren staatslieden, de Nederlanders meer opgezet en afvallig gemaakt, dan hun weerzin tegen een vreemde heerschappij. Een nationaal

1) Bentivoglio, Della guerra di Fiandra, 1. IV, p. 245. (Milano, 1806).

2) Mém. de Bellièvre, p. 157.

3) Het plan van den afstand der Nederlanden was niet nieuw. Al eenige jaren tevoren had Vendramino, de Venetiaansche gezant, bespeurd, dat velen te Madrid zich vleiden de Nederlanden te kunnen bevredigen, indien de Infante, aan een harer neven van Oostenrijk uitgehuwelijkt, ze als huwelijksgoed meekreeg. Gachard, Relaz. p. 243. — Nog tien jaren vroeger, in 1586, had een van Philips' grooten hem den raad gegeven, aan Albrecht en de Infante de Nederlanden af te staan, ten einde ze te bevredigen. Zie Gachard, Corresp. de Philippe II, t. II, p. lxxix.

Sluiten