Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aanbevolen en het doordreven !). Zij begrepen zeer goed dat, al liet Spanje de Nederlanden niet los, het hun toch zoo veel vrijheid zou moeten toestaan, dat de eenheid van regeering en krijgsbevel er onder lijden zou. En als dan, gelijk bijna met zekerheid te voorzien was, de oorlog met de rebellen toch bleef voortduren, en Spanje bijgevolg evenals vroeger met geld en krijgsmacht moest bijspringen, dan had het niets door den afstand uitgewerkt, dan dat het met een, waarschijnlijk wantrouwende en eigenzinnige, regeering te Brussel moest te rade gaan, en niet kon doortasten, zooals de krijg vereischte. De uitkomst heeft hen in het gelijk gesteld. De oorlog is door den afstand niet geëindigd, en de last van den oorlog is op Spanje blijven drukken; ook duurde het niet lang of Albrecht begon zich van den band, waaraan het Spaansche hof hem wilde leiden, los te rukken: toen het zich, kort na den vrede van Yervins, liet aanzien, (lat Spanje opnieuw in oorlog met Frankrijk zou komen, nam hij zijn maatregelen om in dat geval onzijdig te kunnen blijven 2). Men wist dit te Madrid, en hield voortaan de regeering van Brussel wantrouwend in het oog. — Maar die gevolgen lagen nog in het verschiet, buiten het tijdvak waarbinnen wij ons bepaald hebben. Wij hebben thans slechts te zien, welken indruk de afstand, toen hij ruchtbaar werd, op de oorlogvoerende mogendheden maakte.

Zoo de overdracht van de regeering der Nederlanden de afvallige gewesten tot bevrediging en onderwerping bewegen zou, moest zij dit terstond, in de onzekerheid van het oogenblik, doen. Als men hun tijd liet om zich te bezinnen en het voor en tegen te wikken, was het te vreezen dat zij halsstarrig zouden weigeren. Thans, terwijl Frankrijk het verbond giüg verlaten en Engeland genegen scheen dat voorbeeld te volgen, terwijl het nog twijfelachtig was, hoever zich de voorgespiegelde onafhankelijkheid van Nederland zou uitstrekken , was het oogenblik tot onderhandelen gunstig. Kon men, aan den anderen kant, voordat de vrede met Frankrijk nog gesloten werd, uitzicht openen op de bevrediging der gezamenlijke Nederlanden , dan zou dit op de voorwaarden van dien vrede allervoordeeligst terugwerken. De regeering van Brussel trachtte daarom te gelijkertijd met de Republiek en met den Franschen Koning in onderhandeling te. treden , en deed het bij beiden voorkomen alsof de een den ander poogde voor te zijn en elk om strijd vrede met

1) Bentivoglio; Reyd, blz. 359.

2) Soranzo, Relaz. p. 202.

Sluiten