Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

D ana Vaughan vinden nauwelijks haar weerga wat belangrijkheid en juistheid betreft". In 1895 liet de paus aan Diana Vaughan door kardinaal Parochi zijn bijzonderen zegen zenden, en in 1896 dankte de geheimschrijver des pausen Diana nog voor de toezending van een boek over Chrispi; hij verzocht haar daarbij echter, zich zoo spoedig bekend te maken als maar eenigszins mogelijk was.

In dit zelfde jaar, dus tien jaar na de verschijning van Taxil's eerste werk, werd er op bevel van den paus te Triest een katholiek congres gehouden tegen de vrijmetselarij. Op dat congres gaf een lid zijn twijfel te kennen aan het bestaan van de geheimzinnige Diana Vaughan, maar 'hij vond weinig bijval, en Taxil bleef tot het einde de hooggevierde man op dat congres !).

Taxil zag toen echter in, dat er een einde moest komen aan de mystificatie en in een te Parijs in 1897 gehouden vergadering bracht hij geheel onverwacht aan zijn verblufte toehoorders, veelal katholieke geestelijken en vertegenwoordigers der goede pers, zijn diepgevoelden dank voor de hem zoo ruimschoots verleende'hulp bij het schoone werk, dat hij zich tot taak had gesteld en gelukkig volbracht. s

Een nuttig werk was het inderdaad, nogmaals aan te toonen, dat de geloovigen, sedert eeuwen misleid, nog steeds misleid worden, al zijn hun leiders zelf veelal te goeder trouw.

Zoo laat het zich ook gemakkelijk verklaren, hoe in vroeger eeuwen dat geloof aan heksen, duivelskunsten en mirakelen kon ontstaan en zoo welig tieren. Als nog op het einde der 19e eeuw de Kerk, met al wat er in haar dienst was, zoo gemakkelijk aan al die dwaasheden geloof sloeg, wat moest het dan geweest zijn in die duistere tijden van het ontstaan der Kerk en in de middeleeuwen ?

Die bijgeloovigheid van geestelijken en leeken in de Kerk verhindert natuurlijk niet, dat deze soms wonderen van geleerdheid kan voortbrengen; maar, waar die geleerden te doen hebben met kwesties, waarbij Kerk of geloof in het gedrang kunnen komen, verhindert de suggestie, waaronder zij leven, en de afwezigheid der vrijheid van denken en van onderzoek vaak elk onbevangen, onpartijdig oordeel. Zij trachten dan niet onbevooroordeeld naar de waarheid, maar zoeken de beste verklaring binnen den kring door Kerk en geloof getrokken, al moet dan daarbij gezond verstand en rede nog zoozeer geweld worden aangedaan.

Toch is het niet altijd mogelijk aan goede trouw te blijven

') En nog in 1897 verscheen bij de firma J. W. van Leeuwen te Leiden een warm pleidooi van tachtig bladzijden, waarschijnlijk door een priester geschreven, ter verdediging van Diana Vaughan, die toen eindelijk ook hier bii velen achterdocht begon te wekken.

Sluiten