Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

landen, welke het geluk hebben grootendeels of geheel kettersch te zijn.

Q A LI L E ï.

In het vorig hoofdstuk over de inquisitie heb ik gezegd, no® nader te zullen verhalen, hoe de hierboven genoemde Italiaansche geieerde het zeer twijfelachtig voorrecht verkreeg van nabij met haar kennis te maken.

Galilei, in de 16e eeuw te Pisa geboren, was een destijds reeds beroemd natuur- en sterrekundige. Hij woonde te Florence, was een vriend van den Groothertog van Toscane, en deed verschillende belangrijke ontdekkingen, waardoor ook de juistheid der leer van Copernicus werd bevestigd, die reeds een eeuw te voren de beweging der aarde om de zon ontdekte. Had het H. Collegie Copernicus geen bezwaren in den weg gelegd bij het openbaar maken zijner ontdekkingen, ten tijde van Galilei scheen het niet meer tot zoo groote lankmoedigheid bereid, en verklaarde den 24 Februari 1616, dat men zonder ketterij niet kon beweren dat de aarde draaide om de zon; en de paus deed Galilei verzoeken, geen met de Kerk strijdige opinie meer voor te staan, aan welk verzoek de geleerde wel moest beloven te zullen voldoen. Eenige jaren later werd een vriend van Galilei, Urbanus VIII, tot paus verkozen. Vertrouwende zich toen eenige meerdere vrijheid te mogen veroorlooven, schreef de geleerde een boek over de twee meeningen betreffende het wereldstelsel; volgens de oude draaide alles om de aarde, volgens de nieuwe, kettersche, draaide de aarde om de zon. Galilei was bij het schrijven van dat boek toch nog uiterst voorzichtig. Hij liet daarin twee personen twisten over de twee stelsels, en een derde, die als rechter tusschen hen optrad, stelde steeds den voorstander van het oude stelsel in het gelijk. Een verstandig lezer moest echter wel bemerken, dat de redenen, die de tegenstander aanvoerde, veel beter gegrond waren.

Dit werd echter blijkbaar te Rome eerst niet ingezien, en Galilei reeg verlof het boek te laten drukken. Zoodra echter de eerwaarde heeren hun dwaling bemerkten, werd de schrijver, toen zeventig jaar oud, naar Rome geroepen ter verantwoording. Zijn machtige Groothertog van Toscane, was intusschen overleden, en Galilei verzocht tevergeefs wegens zijn ziekelijken toestand van de verplichting ontheven te worden, zelf naar Rome te komen, waarheen hij dan ook eerst eenige maanden later kon vertrekken. Te Rome aangekomen, mocht hij voorloopig blijven in het huis van den gezant des Grootshertogs van Toscane, dat hij echter niet mocht verlaten. Na de eerste ondervraging werd hij geïnterneerd in het gebouw der inquisitie.

Sluiten