Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gij verklaart u bereid de zaak zoo goed mogelijk te onderzoeken en dan naar bevind van zaken te zullen oordeelen. Een der twistenden verheugt zich en smeekt u dat onderzoek te willen instellen. De ander daarentegen wordt boos en zegt, dat hij zelf u alle noodige inlichtingen verstrekken zal, dat ge de tegenpartij niet hooren moet, wijl ge dan nog minder goed zult kunnen oordeelen dan vóór uw onderzoek, en dat ge bij lang navorschen zult gaan denken, dat zijn tegenstander gelijk heeft.

Wie zoudt gij dan meenen, dat te goeder trouw is, lezer, en zelf het meest overtuigd van de rechtvaardigheid zijner zaak?

Welnu, dan hebt ge toch het juiste beeld van den strijd. Eenerzijds roept men u toe: Onderzoek toch, laat Gods schoonste gave, rede en verstand, niet ongebruikt! En van de andere zijde zegt men u aanhoudend : Als gij zelf veel durft onderzoeken, dan zult gij uw geloof verliezen !

NASCHRIFT.

De voorgaande artikelen waren geschreven, toen ik in het katholieke tijdschrift „Studiën" een artikel las, waarin Hoensbroech's werk over de inquisitie „krankzinnig en bijna vermakelijk" werd genoemd. Ik vroeg daarom naar de beste critiek op Hoensbroech, en als zoodanig werd mij van zeer bevoegde Katholieke zijde aanbevolen: „Was ist Wahrheit — von Pilatus. Verlag der Kranzfelderschen Buchhandlung. Augsburg 1903". De Schrijver van dit werk, onder den schuilnaam „Pilatus", verklaart een ongeloovige te zijn. Het is mogelijk; men meent anders niet zelden de voor zulke populaire geschriften gebruikelijke Katholieke polemiek te herkennen, al komen er ook wel bekentenissen in voor, die een slim Katholiek misschien maar liever achterwege zou hebben gelaten *). Het boek is humoristisch en met veel talent geschreven ;

!) Door de kortgeleden verschenen brochure „De Jezuïetenorde" van H. Ermann S. J. kwam ik den waren naam van Pilatus te weten. Deze is dus geen Katholiek. Maar toch schijnt — ook eenigszins uit aanhalingen in de genoemde Brochure — te blijken, dat hij zich wel eens meer ten doel stelt het Katholicisme te verdedigen. Dit is zeker, vooral in een niet-Katholiek, prijsbaar, waar de Kerk en hare instellingen belasterd of verkeerd beoordeeld worden; maar dan moet de verdediging eerlijk zijn. Ik zou wel eens willen weten, of die geleerde schrijver de laatste jaren ook wel eens een kranig werk geschreven heeft tegen de Katholieke Kerk. Het Katholiek geloof is volgens hem ongegrond; en als hij dan de ook nog in zijn eigen land overwegende macht van die dwaling aanschouwt, dan moet toch wel de lust bij hem zijn opgekomen, zijn scherpe pen te gebruiken ter bestrijding dier zoo wijdverbreide dwaling

Sluiten