Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voornamelijk de mindere man, gebruik maken van de vaderlandsche pijp; hoe hij zelfs in den breede verhaalt, hoe de pijp wordt gestopt en aangestoken, en hoe hij vervolgens tracht duidelijk te maken, hoe de tabaksrook in den mond van den rooker belandt.

Niet opeenmaal veroverde zich de pijp de populariteit, waarin zij zich in de 17e en lSè eeuw ten onzent mocht verheugen. Een dichter uit het gouden tijdperk zong:

„Al de vroukens sijn zeer vileynigh

„Tegen den Toeback,

„En sy achten syne deugt seer weynig,

„Gheven hem een lack."

Nu, gezien de wetenschap, dat een Hollandsche huisvrouw weinig buitennissigheden in haar woning dulden kan, verwondert

ons deze „dichterlijke" uitspraak niet. Maar ,'t kan

verkeeren!" zei reeds Breeröo. De vrouwen begonnen per slot al dapper mee te doen in het rooken. Zoo heftig zij er, ook voor de mannelijke sekse, eerst tegen gekant waren geweest, zoozeer helden zij er nu toe over. Eerst een liefhebberij van den minderen stand, later ook van den meer gegoeden en den beschaafden, begon nu ook de vrouw aan het „toebacksuygen" mee te doen. In de zeventiende eeuw was een boerin, die met een pijp in den mond haar werk verrichtte, geen ongewoon verschijnsel. Zelfs zag men vele burgervrouwen met een pijp in den mond het middagmaal bereiden. En in het gebruik van tabak, vuurslag en tonderdoos gaven de „vroukens" heur mannen niets toe. Met deze attributen gewapend, zag men menig eerzaam burgervrouwtje de trekschuit instappen; en zonder te blozen begon zij al spoedig haar pijpje te stoppen en groote rookwolken voor zich uit te blazen. In plaats van een koek

kregen de vrijsters van heur vrijers met kermis pijp en tabak

Schrikbarend nam het gebruik van tabak toe. De tabak was een huiskruis geworden; men sprak ervan als van de jenever. Bij de Protestanten liet men de nieuwe lidmaten de belofte afleggen, niet te zullen rooken,

Ook de wereldlijke macht zocht het rooken tegen te gaan. Voor de Zwitsersche dwaasheid, waarbij de „misdaad" van het . rooken gelijk gesteld werd met die van overspel, wist men zich hier te hoeden. Maar ook hier tc- lande maakte men, ook en

Sluiten