Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Begrijpelijk werd mij dus iets van de beteekenis der reliefs, die het aardsch bestaan van Boeddha in herinnering brengen.

Maar het woud trof mij toch meer dan de afzonderlijke boomen. De spreidende, pyramidale, veelvormige en veelvuldige tempel als een geheel doet te midden van zijn grootsche omgeving ons beseffen den godsdienstigen hartstocht, die hem oprichtte te midden van zonnebrand, vulkanen en het mysterie van tropische natuur en heilige nachten vol aanbidding.

Wij hebben er slechts voor te zorgen, dat die heilige Indische boom met zijn overstelpenden overvloed van overbuigende bloesems en bladeren, van mythen, droomen en legenden, niet aan ons oog onttrekke het heilig licht van diepen godsdienst en wijsbegeerte, dat aan dien boom het aanzijn gaf.... niet verduistere de ziel zelve der poëzie, welke in het hart dier droomen leeft. Want kostbaar voor ons is de geestelijke invloed van zulk een antieken godsdienst, waarvan het begin en einde is, dat de mensch zichzelf moet overwinnen, regeeren, bevrijden, en die het gemoed verwarmt met een sympathie, welke niets voorbijgaat dat vorm of leven heeft.

Als men door den overvloed der gebeeldhouwde bladeren de structuur van den hemelhoogen boom als geheel niet vergeet, dan stroomt zachtkens uit al die allegorieën ons toe de teedere bekoorlijkheid van den zoeten aromatischen balsemgeur van oude schatkamers, waarin de myrrhe en aloë van 'tOosten bewaard werden de eeuwen door.

Tot mij spreekt dit tempelmassief van groei en stijging der ziel.

De uitdrukking vind ik er in van »een zich steeds meer verwerkelijkende bedoeling«.

Den rhythmus gevoel ik van die ommegangen, opstijgend naar den Boeddha in het steengewelf verborgen— mij treft en sticht die groote gedachte in breede ruimte, in machtige herhaling uitgedrukt, om het domineerend denkbeeld zege-

Sluiten