Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van Boeddha en de religieuse invloed, uitgaande van zijn ernst en plechtigheid.

Maar ook trof mij de staat van verval, waarin geraakt is deze bouwval van een tempel, die alle andere tempels in Vooren Achter-Indië overtreft in archaeologische beteekenis. In duizend jaren heeft de tempel veel te lijden gehad. Zijn vorm toont aan dat de kunstenaar, die hem ontwierp, hem had pogen te vrijwaren voor ineenstorten, wanneer de vuurbergen, de reuzen, die zuidelijk van hem aandringen, de aarde schudden.

Toch hebben aardbevingen hem gehavend, maar nog meer dan deze de dweepzucht der Muzelmannen, die trachtten te vernielen, wat ze niet begrepen. En toen al de geleidingen, die het hemelwater afvoerden, vernield waren, sloeg Westmoesson na Westmoesson vernielend op den bouwval neer; ze deden verzakkingen ontstaan en scheuren. Van kroonlijsten en uit nissen en muren werden beelden en reliefs gerukt, verspreid over Java of gebiuikt voor het maken van wallen en bruggen.

Steeds ging dit door, nadat de bouwval bevrijd was van het opgehoopte zand, dat eeuwenlang verborgen had, hoe in een heuvel een tempel schuilde.

Het weer, de regen, de tyd, de menschen waren bezig, die reliefs langzaam aan te sloopen. Daartegen was zelfs deze harde, vulkanische steen niet bestand. Misschien werkte er toe mee, dat het beeldhouwwerk bestaat uit kleine stukken, aan elkaar verbonden niet door cement maar door wigvormige stukken steen. Een toevallig wat zachter stuk steen, dat afbrokkelt, neemt op die manier een hap uit een relief.

Sinds men dit met schrik opmerkte, is de regeering begonnen met bewaren en beschermen.

Daartoe werkte mede de bewonderende aandacht, te Parijs gewekt door de afgietsels aldaar ten toon gesteld.

Want wij hebben aldaar in 1900 een denkbeeld pogen te

Sluiten